ยาชาเฉพาะที่และยาระงับความรู้สึกทั่วไป


ยา ขนาดยา หมายเหตุ
 Lidocaine  ทาบริเวณที่มีอาการทุก 6-8  ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการแพ้ยา
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาในดวงตาหรือบริเวณรอบดวงตา
  • หยุดใช้ยาและปรึกษาแพทย์หากเกิดอาการแพ้ อาการรุนแรงขึ้น หรืออาการไม่ดีขึ้นภายใน 7 วัน

ยาแก้ปวดชนิดไม่ใช่โอปิออยด์*

ยา ขนาดยา หมายเหตุ
Ibuprofen 5-10 mg/kg รับประทานทุก 6-8 ชั่วโมง
ขนาดยาสูงสุด: 40 mg/kg/วัน 		อาการไม่พึงประสงค์
  • โดยทั่วไปทนต่อยาได้ดี
  • อาการไม่พึงประสงค์ทางระบบทางเดินอาหาร ได้แก่ แผลในกระเพาะอาหารหรือดูโอดีนัม เลือดออกในทางเดินอาหาร อาหารไม่ย่อย แสบร้อนกลางอก คลื่นไส้/อาเจียน เบื่ออาหาร ท้องเสีย ท้องผูก เยื่อบุช่องปากอักเสบ มีลมในทางเดินอาหาร ท้องอืด ปวดบริเวณลิ้นปี่และช่องท้อง ดีซ่าน และค่าการทำงานของตับสูงขึ้นชั่วคราว
  • อาการไม่พึงประสงค์ทางระบบประสาทส่วนกลาง ได้แก่ ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ กระสับกระส่าย ซึมเศร้า ง่วงนอน นอนไม่หลับ ตามัว อารมณ์แปรปรวน ประสาทหลอน ภาวะ pseudotumor cerebri และอาการชา
  • อาการไม่พึงประสงค์ทางผิวหนัง ได้แก่ ผื่นคัน หูอื้อ บวมน้ำ และภาวะภูมิไวเกิน
  • อาการไม่พึงประสงค์ทางไต ได้แก่ ไตวายเฉียบพลันร่วมกับ acute tubular necrosis ปัสสาวะมากผิดปกติ ภาวะ azotemia กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ปัสสาวะเป็นเลือด และค่า Creatinine Clearance (CrCl) ลดลง
  • อาการไม่พึงประสงค์ทางโลหิตวิทยา ได้แก่ neutropenia, aplastic anemia, agranulocytosis, hemolytic anemia และ thrombocytopenia
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ Ibuprofen ผู้ป่วยโรคไตหรือโรคตับระยะรุนแรง ผู้ป่วยไข้เลือดออก ผู้ป่วยโรคหืด และผู้ที่มีภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารอยู่ในขณะนั้น
Paracetamol
(Acetaminophen) 		10-15 mg/kg/ครั้ง รับประทานหรือให้ทางทวารหนักทุก 6-8 ชั่วโมง

หรือ
อายุ 2-12 ปี (<33 kg):
75-300 mg ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) ทุก 4-6 ชั่วโมง

อายุ >12 ปี (>33 kg):
300-450 mg ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) ทุก 4-6 ชั่วโมง

หรือ
>10 kg-<33 kg:
15 mg/kg ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้า ๆ (slow IV) ทุก 6 ชั่วโมง
ขนาดยาสูงสุด: 2 g/วัน

>33 kg-<50 kg:
15 mg/kg ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้า ๆ (slow IV) ทุก 6 ชั่วโมง
ขนาดยาสูงสุด: 3 g/วัน

>50 kg:
1 g ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้า ๆ (slow IV) ทุก 6 ชั่วโมง
ขนาดยาสูงสุด: 4 g/วัน 		อาการไม่พึงประสงค์
  • โดยทั่วไปทนต่อยาได้ดี
  • อาจพบผื่นผิวหนังและปฏิกิริยาภูมิไวเกิน (hypersensitivity reactions) ได้เป็นครั้งคราว
  • การได้รับยาเกินขนาดอาจทำให้เกิดตับได้รับความเสียหายอย่างรุนแรงและเกิด acute tubular necrosis ได้
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตหรือตับบกพร่อง
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติทางโลหิตวิทยา
*มียาสูตรผสม (combination products) จำหน่าย โปรดตรวจสอบรูปแบบยาและข้อมูลการสั่งใช้ยาล่าสุดจาก MIMS

ยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์


ยา ขนาดยา หมายเหตุ
 Methadone 2.5 mg รับประทานทุก 8-12 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • ภาวะกดการหายใจ (respiratory depression)
  • ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (cardiac arrhythmias)
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะช็อกหรือมีเลือดออกปริมาณมาก
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่ได้รับยากลุ่ม benzodiazepines ร่วมด้วย
 Morphine อาการปวดเฉียบพลัน:
0.1-0.2 mg/kg ฉีดใต้ผิวหนัง (SC) หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) ทุก 4-6 ชั่วโมง

หรือ
0.05-0.1 mg/kg ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้ามาก (very slow IV)

ขนาดยาสูงสุด: 15 mg/ครั้ง 		อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการไม่พึงประสงค์ทางระบบประสาทส่วนกลาง (CNS) ได้แก่ มึนศีรษะ สับสน ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย เวียนศีรษะ ง่วงซึม นอนไม่หลับ กล้ามเนื้อกระตุกโดยไม่สมัครใจ ง่วงนอน และความผิดปกติของความคิด
  • อาการไม่พึงประสงค์ทางระบบทางเดินอาหาร ได้แก่ ปวดท้อง เบื่ออาหาร ปากแห้ง อาหารไม่ย่อย คลื่นไส้/อาเจียน และท้องผูก
  • อาการไม่พึงประสงค์ทางระบบทางเดินหายใจ ได้แก่ หลอดลมหดเกร็ง (bronchospasm) และการไอลดลง
  • อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ได้แก่ ผื่น คัน หนาวสั่น และเหงื่อออก
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • อาจทำให้เกิดการดื้อยาและการพึ่งพายา (dependence)
  • หลีกเลี่ยงการหยุดยาอย่างกะทันหัน
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีการทำงานของตับหรือไตบกพร่อง
  • ห้ามใช้ในผู้ป่วย pheochromocytoma
 Nalbuphine 0.1-0.2 mg/kg ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ (IV) หรือฉีดใต้ผิวหนัง (SC) ทุก 3-6 ชั่วโมง ตามความจำเป็น

ขนาดยาสูงสุด: 20 mg/ครั้ง หรือ 160 mg/วัน 		อาการไม่พึงประสงค์
  • อาจเกิดอาการปวดศีรษะและภาวะกดการหายใจ
  • อาจกระตุ้นให้เกิดอาการถอนยา
  • พบได้น้อย: คลื่นไส้/อาเจียน
  • พบได้น้อยมาก: ประสาทหลอน
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีการทำงานของตับหรือไตบกพร่อง

สารให้ความชุ่มชื้น ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด และสารปกป้องผิวหนัง

ยา รูปแบบที่มีจำหน่าย ขนาดยา หมายเหตุ
 Dexpanthenol ครีม ขี้ผึ้ง หรือสารละลาย ความเข้มข้น 2-5% ทาบริเวณที่มีอาการตามความจำเป็น ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • มีรายงานการเกิดภาวะภูมิไวเกิน (hypersensitivity)
 Petroleum jelly 100% เนื้อเจล ทาบาง ๆ บริเวณที่มีอาการตามความจำเป็น ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • มีรายงานการเกิดปฏิกิริยาภูมิไวเกินและสิว
 Zinc oxide ครีม: 7.5%, 10%, 15%, 18.5%, 32%, 310 mg/g
ขี้ผึ้ง: 3.8%, 7.5%, 10%, 20%, 40%, 200 mg/g
เพสต์; ผงสำหรับใช้ภายนอก 		ทาบริเวณที่มีอาการทุก 12-24 ชั่วโมง ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้บนบาดแผลเปิดที่มีการติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อรา

สารละลายสำหรับให้ทางหลอดเลือดดำและสารละลายปราศจากเชื้ออื่น ๆ

ยา ขนาดยา หมายเหตุ
Human albumin 20-80 g/วัน (100-400 mL) ให้ทางหลอดเลือดดำ (IV infusion) ในอัตรา 1 mL/นาที อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการไม่พึงประสงค์เฉพาะที่ เช่น อาการแพ้
  • อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ได้แก่ ความดันโลหิตต่ำ หนาวสั่น และมีไข้
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว ภาวะน้ำท่วมปอด และภาวะโลหิตจางรุนแรง
Hydroxyethyl starch/NaCl 10-20 mL ให้ทางหลอดเลือดดำช้า ๆ (slow IV infusion)

ขนาดยาและอัตราการให้ยาแบบต่อเนื่องควรพิจารณาตามความต้องการของผู้ป่วย สถานะการไหลเวียนโลหิต (hemodynamics) และภาวะสารน้ำในร่างกาย 		อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการคัน 
  • ปฏิกิริยา anaphylactoid เช่น หัวใจเต้นช้า (bradycardia) และหลอดลมหดเกร็ง (bronchospasm)
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยโรคตับรุนแรง ภาวะไตวาย ความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดที่มีอยู่เดิม หรือมีภาวะเลือดออก
  • ควรประเมินภาวะสารน้ำและอัตราการให้ยาอย่างสม่ำเสมอ
Plasma protein fraction (human) 250-500 mL ให้ทางหลอดเลือดดำ (IV)
ปรับขนาดยาตามการตอบสนองทางคลินิกของผู้ป่วย 		อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการไม่พึงประสงค์เฉพาะที่ ได้แก่ ผิวหนังแดงร้อน และลมพิษ 
  • อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ได้แก่ ความดันโลหิตต่ำ ปวดหลัง คลื่นไส้ และปวดศีรษะ
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะความดันโลหิตต่ำรุนแรง ภาวะโลหิตจางรุนแรง หรือภาวะหัวใจล้มเหลว 
Polygeline 20 mL/kg/วัน (500-1,500 mL) ให้ทางหลอดเลือดดำ (IV infusion)
ขนาดยาสูงสุด: 2,000 mL 		อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการไม่พึงประสงค์เฉพาะที่ ได้แก่ ลมพิษ
  • อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ได้แก่ ความดันโลหิตต่ำ และหนาวสั่น
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจทำงานบกพร่อง (cardiac insufficiency) หรือภาวะช็อกจากหัวใจ (cardiogenic shock)

ผลิตภัณฑ์ทางผิวหนังอื่นๆ*

ยา ขนาดยา หมายเหตุ
Boric acid ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-12 ชั่วโมง ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ซ้ำหรือใช้ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานบนบริเวณผิวหนังที่มีพื้นที่กว้างและ/หรือมีการสูญเสียชั้นผิวหนัง
Hyaluronic acid ทาบริเวณที่มีอาการทุก 12 ชั่วโมง หรือตามความจำเป็น ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิไวเกิน (hypersensitivity)
Polysiloxane ทาบริเวณที่มีอาการทุก 12-24 ชั่วโมง ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา
Silicone ทาบริเวณที่มีอาการทุก 12 ชั่วโมง ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้บนบาดแผลเปิด บาดแผลเปียกชื้น หรือบาดแผลบริเวณใกล้ดวงตา
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสบริเวณรอยโรคกับอุณหภูมิที่รุนแรงและแสงแดดจัด
Titrated extract of Centella asiatica
(Centella asiatica extract) 		ทาบริเวณที่มีอาการทุก 12-24 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการคัน แสบร้อนบริเวณที่ใช้ยา และผื่นผิวหนังอักเสบชนิด eczema
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้กับบาดแผลลึก
*มียาสูตรผสมจำหน่าย โปรดตรวจสอบรูปแบบยาและข้อมูลการสั่งใช้ยาล่าสุดจาก MIMS

ยาฆ่าเชื้อและสารฆ่าเชื้อสำหรับผิวหนัง

ยา รูปแบบที่มีจำหน่าย ขนาดยา หมายเหตุ
Aloe vera เจลความเข้มข้น 87.4% ทาบริเวณที่มีอาการทุก 30 นาทีจนกว่าอาการปวดแสบร้อนจากแผลไหม้จะบรรเทาลง จากนั้นทาซ้ำทุก 8-12 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • การระคายเคืองผิวหนังเล็กน้อย
Cetrimide ครีม ความเข้มข้น 0.1%, 0.5% ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-12 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • การระคายเคืองผิวหนัง และอาจเกิดภาวะไวต่อสารก่อภูมิแพ้ได้เป็นครั้งคราว
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ภายในโพรงร่างกาย
Chlorhexidine สารละลายความเข้มข้น 0.02%, 0.5%, 4%, 5%
ครีม 1% 		ใช้ในปริมาณที่เพียงพอโดยไม่ต้องเจือจาง ถูบริเวณที่มีอาการจนแห้ง ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตาและหู
Feracrylum เจล และสารละลาย ความเข้มข้น 1% ทาบริเวณที่มีอาการโดยตรง หรือใช้ร่วมกับผ้าก๊อซเป็นเวลา 1-3 นาที จนกระทั่งเลือดหยุดไหล ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้โดยการฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) หรือฉีดเข้าหลอดเลือดดำ (IV)
  • หลีกเลี่ยงการใช้ร่วมกับ aminocaproic acid
Povidone-iodine ครีม ขี้ผึ้ง สารละลาย และสเปรย์ ทาหรือพ่นบริเวณที่มีอาการทุก 8 ชั่วโมง
อาจปิดด้วยวัสดุปิดแผล (dressing) หรือผ้าพันแผล 		อาการไม่พึงประสงค์
  • การระคายเคืองเฉพาะที่
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะไวต่อไอโอดีน
Triclosan/Allium cepa extract เจลความเข้มข้น 0.3% ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-12 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • ผื่นผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส (contact dermatitis)

วัสดุปิดแผลและการดูแลบาดแผล

ยา ขนาดยา หมายเหตุ
Calcium alginate วางวัสดุปิดแผลชนิดชั้นเดียวบนบาดแผลและปิดทับด้วยวัสดุปิดแผลที่เหมาะสม อาการไม่พึงประสงค์
  • การระคายเคืองเฉพาะที่
Chlorhexidine acetate ใช้กับบาดแผลที่ทำความสะอาดแล้วโดยตรงเป็นวัสดุปิดแผล มากกว่า 1 ครั้ง/วัน หรือ 2 ครั้ง/สัปดาห์ ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตาและหู
Collagen ใช้กับบาดแผลที่ผ่านการทำให้ปราศจากเชื้อแล้วโดยตรง อาจยึดตรึงด้วยผ้าก๊อซและพลาสเตอร์ปิดแผล อาการไม่พึงประสงค์
  • พบได้น้อย: ภาวะภูมิไวเกิน (hypersensitivity)
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีการทำงานของตับบกพร่อง ภาวะทางเดินน้ำดีอุดกั้น และทารกแรกเกิดคลอดก่อนกำหนด
  • Framycetin อาจเกิดการแพ้ข้ามกลุ่ม (cross-sensitization) กับ Neomycin และ Kanamycin และควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตบกพร่อง

 
 
Framycetin ใช้กับบาดแผลที่ทำความสะอาดแล้วโดยตรงเป็นวัสดุปิดแผลทุก 24 ชั่วโมง

Fusidic acid
(Fusidate, Na fusidate)
Hydrocolloid ใช้กับบาดแผลที่ทำความสะอาดแล้วโดยตรงเป็นวัสดุปิดแผล ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิไวเกิน (hypersensitivity)
Ionic silver/Na carboxymethyl-cellulose ใช้กับบาดแผลที่ผ่านการทำให้ปราศจากเชื้อแล้วโดยตรง
วัสดุปิดแผลควรวางให้เลยขอบแผลไหม้ออกไปบนผิวหนังโดยรอบ 5 ซม. (2 นิ้ว) และปิดทับด้วยผ้าก๊อซปราศจากเชื้อพร้อมยึดให้อยู่กับที่ 		ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิไวเกิน (hypersensitivity)
  • ควรปรึกษาแพทย์หากมีสัญญาณของการติดเชื้อ มีเลือดออก สีหรือกลิ่นของแผลเปลี่ยนแปลง ผิวหนังเปื่อยยุ่ยจากความชื้น (maceration) หรือแผลไม่มีแนวโน้มของการหาย
Lyo acellular fish skin ใช้กับบาดแผลที่ทำความสะอาดแล้วโดยตรง
อาจปิดทับด้วยวัสดุปิดแผลชนิดไม่ติดแผลอีกชั้นหนึ่งเพื่อคงสภาพแวดล้อมของแผลให้มีความชุ่มชื้น 		ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิไวเกินต่อผลิตภัณฑ์จากปลา
Melaleuca oil ทาบริเวณแผลไหม้
อาจพันปิดด้วยผ้าพันแผลแบบหลวม ๆ 		ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ใช้เฉพาะในแผลไหม้ขนาดเล็กภายหลังการปฐมพยาบาลเบื้องต้นแล้วเท่านั้น
Nanocrystalline Ag ชุบน้ำปราศจากเชื้อให้ชุ่มก่อน จากนั้นนำไปปิดบริเวณที่มีอาการ
อาจปิดทับด้วยวัสดุปิดแผลอีกชั้นหนึ่งเพื่อยึดให้อยู่กับที่ 		อาการไม่พึงประสงค์
  • ผิวหนังเปลี่ยนสีชั่วคราว
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิไวเกิน หรืออยู่ระหว่างการตรวจ MRI
Octenidine diHCl ปิดบาดแผลด้วยวัสดุปิดแผล 1 หรือ 2 ชั้น และปิดทับด้วยวัสดุปิดแผลชั้นรองอีกชั้นหนึ่ง อาการไม่พึงประสงค์
  • ผิวหนังอักเสบ (dermatitis)
  • ภาวะไวต่อการสัมผัส (contact sensitivity)
  • ภาวะไวต่อแสง (photosensitivity)
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ไม่ควรใช้กับพื้นที่ผิวกายมากกว่า 10%
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา หูชั้นกลาง เยื่อหุ้มสมอง และเนื้อสมอง
Polyurethane1 ใช้กับบาดแผลที่ทำความสะอาดและซับให้แห้งแล้ว ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • เปลี่ยนวัสดุปิดแผลทุก 2-3 วัน หรือเมื่อมีสารคัดหลั่งซึมออกมาภายนอก
  • ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะแผลหายช้า (เช่น DM) มีอาการหรืออาการแสดงของการติดเชื้อ หรือเมื่อแผลไม่หายภายใน 4 วัน
Protein-free hemodialysate ทาบาง ๆ บริเวณแผลทุก 12-24 ชั่วโมง และปิดทับด้วยวัสดุปิดแผลจนกว่าแผลจะหาย อาการไม่พึงประสงค์
  • อาจเกิดอาการแสบหรือเจ็บบริเวณที่ทายา
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิไวเกินต่อสาร parahydroxybenzoates
Recombinant human epidermal growth factor ทาบริเวณแผลทุก 12 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • คัน ผื่น ปวด หรือบวมบริเวณที่ใช้ยา
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิไวเกิน
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตาและหู
Sodium hyaluronate Gauze pad: ใช้เป็นวัสดุปิดแผลอย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง

Cream: ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-12 ชั่วโมง 		อาการไม่พึงประสงค์
  • ผื่นผิวหนัง และจ้ำเลือด
  • หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิไวเกิน
Zinc hyaluronate ทาบาง ๆ บริเวณที่มีอาการ อาการไม่พึงประสงค์
  • ผิวหนังแดง อาการแสบหรือร้อนบริเวณที่ทาเล็กน้อยและเป็นชั่วคราว
1 มียาสูตรผสม (combination products) จำหน่าย โปรดตรวจสอบรูปแบบยาและข้อมูลการสั่งใช้ยาล่าสุดจาก MIMS

ยาปฏิชีวนะชนิดใช้ภายนอก

ยา ขนาดยา หมายเหตุ
Amikacin ทาบริเวณที่มีอาการทุก 12-24 ชั่วโมง ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • อาจเกิดพิษต่อหู พิษต่อไต และพิษต่อระบบประสาท
  • ควรพิจารณาตรวจการได้ยิน (audiogram) ในผู้ป่วยที่มีภาวะไตบกพร่อง และติดตามระดับ creatinine ในเลือด
Bacitracin ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-24 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • หูหนวก และพิษต่อไต
  • พบได้น้อย: ภาวะภูมิไวเกิน (hypersensitivity)
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • การดูดซึมเข้าสู่ร่างกายมีน้อยมากเมื่อใช้เฉพาะที่
  • การใช้ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานอาจทำให้เกิดความเสียหายต่อผิวหนังอย่างมาก
Chloramphenicol ทาบริเวณที่มีอาการทุก 6-8 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • ปฏิกิริยาภูมิไวเกิน เช่น แสบร้อน คัน และผิวหนังแดง
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ต่อเนื่องหรือใช้เป็นระยะเวลานาน
Fusidic acid
(Fusidate, Na fusidate)		 ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-12 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • พบได้น้อย: ภาวะภูมิไวเกิน
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีการทำงานของตับบกพร่องและภาวะทางเดินน้ำดีอุดกั้น
Gentamicin sulfate ทาบริเวณที่มีอาการทุก 6-8 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • การระคายเคืองเฉพาะที่
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หากเกิดการระคายเคือง ควรหยุดใช้ยา
Mafenide ทายาให้มีความหนาประมาณ 1.6 มม. บริเวณที่มีอาการทุก 12-24 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการเฉพาะที่ ได้แก่ ปวดหรือแสบบริเวณที่ใช้ยา และอาการแพ้ยา
  • อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ได้แก่ เลือดออก
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ทำความสะอาดบริเวณที่จะใช้ยาก่อนทุกครั้ง
  • สามารถใช้ร่วมกับวัสดุปิดแผลชนิดชุ่มชื้นได้
Mupirocin ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • โดยทั่วไปทนต่อยาได้ดี
  • อาจเกิดอาการคัน แสบร้อน เจ็บแปลบ หรือผิวหนังแห้งเฉพาะที่
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ Mupirocin
  • ห้ามใช้กับเยื่อบุ (mucous membranes)
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตบกพร่อง
Neomycin sulfate ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-12 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • โดยทั่วไปทนต่อยาได้ดี
  • อาจเกิดการระคายเคืองเฉพาะที่
Nitrofurazone
(Nitrofural)		 ทาบริเวณรอยโรคโดยตรง หรือทาบนผ้าก๊อซก่อนแล้วจึงนำไปปิดบริเวณรอยโรค อาการไม่พึงประสงค์
  • ผื่นผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส (contact dermatitis)
  • การติดเชื้อแทรกซ้อน (superinfection)
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ยา
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตบกพร่อง
Oxytetracycline ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-12 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • การระคายเคืองเฉพาะที่
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ยา
Tetracycline ทาบริเวณที่มีอาการทุก 12-24 ชั่วโมง ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ยา
Silver sulfadiazine ทายาให้มีความหนา 2-3 มม. บริเวณที่มีอาการทุก 24 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • เม็ดเลือดขาวต่ำชั่วคราว
  • ภาวะผิวหนังเปลี่ยนเป็นสีเทาอมฟ้าจากการสะสมของเงิน (argyria)
  • พบได้น้อย: ปวดหรือระคายเคืองเฉพาะที่
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะตับหรือไตบกพร่อง และในทารก
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะพร่องเอนไซม์ glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD deficiency)
Sulfasomidine ทายาบาง ๆ ให้ทั่วบริเวณที่มีอาการ อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการแพ้ยา
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ยากลุ่ม sulfonamides

ยาต้านฮิสตามีนและยาบรรเทาอาการคันชนิดใช้เฉพาะที่

ยา ขนาดยา หมายเหตุ
Pramoxine HCl ทาบริเวณที่มีอาการทุก 6-8 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • ภาวะไวต่อสารก่อภูมิแพ้ทางผิวหนัง (skin sensitization)
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามใช้บริเวณดวงตาหรือบนบาดแผลเปิด

ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์สำหรับใช้ภายนอก

ยา ขนาดยา หมายเหตุ
Desoximetasone ทาบริเวณที่มีอาการทุก 8-24 ชั่วโมง อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการเฉพาะที่ เช่น สิว การเปลี่ยนสีผิว และผิวหนังเป็นรอยบุ๋ม (skin atrophy)
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน และหลีกเลี่ยงการทาบนพื้นที่กว้างหรือบริเวณใกล้ดวงตา

วัคซีน แอนติซีรัม และผลิตภัณฑ์ทางภูมิคุ้มกัน

ยา ขนาดยา หมายเหตุ
Immunoglobulin
Human tetanus immunoglobulin 250 IU ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) ครั้งเดียว
อาจเพิ่มขนาดยาเป็น 500 IU ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM)

กรณีแผลไหม้บริเวณกว้าง: ให้ยาเพิ่มอีก 250 IU ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) หลังพ้นระยะที่แผลมีสารคัดหลั่งมาก (>36 ชั่วโมงหลังเกิดแผลไหม้) 		อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการเฉพาะที่ ได้แก่ ปวด แดง กดเจ็บ และปฏิกิริยาบริเวณตำแหน่งฉีดยา
  • อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ได้แก่ หนาวสั่น มีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ภาวะแอนาฟิแล็กติกช็อก (anaphylactic shock) angioneurotic edema และ nephritic syndrome
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • ห้ามให้ยาทางหลอดเลือดดำ (IV)
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด และภาวะเกล็ดเลือดต่ำ (thrombocytopenia)
  • หากให้ร่วมกับวัคซีนป้องกันบาดทะยัก ควรใช้กระบอกฉีดยาและตำแหน่งฉีดยาแยกกัน
Vaccine
Tetanus toxoid
(Tetanus toxoid, adsorbed) 		บาดแผลสะอาดขนาดเล็ก
ไม่ได้รับวัคซีน หรือได้รับวัคซีนไม่ครบ:
0.5 mL/ครั้ง จำนวน 1 ครั้ง
ได้รับวัคซีนครบ และเข็มกระตุ้นล่าสุดนานกว่า 10 ปี:
0.5 mL/ครั้ง จำนวน 1 ครั้ง

บาดแผลสะอาดขนาดใหญ่หรือบาดแผลเสี่ยงต่อบาดทะยัก
ไม่ได้รับวัคซีน หรือได้รับวัคซีนไม่ครบ:
0.5 mL/ครั้ง จำนวน 1 ครั้ง*
ได้รับวัคซีนครบ และเข็มกระตุ้นล่าสุดนาน 5-10 ปี:
0.5 mL/ครั้ง จำนวน 1 ครั้ง
ได้รับวัคซีนครบ และเข็มกระตุ้นล่าสุดนานกว่า 10 ปี:
0.5 mL/ครั้ง จำนวน 1 ครั้ง*

บาดแผลเสี่ยงต่อการเกิดบาดทะยัก / การตัดเลาะเนื้อตายล่าช้า / การตัดเลาะเนื้อตายไม่สมบูรณ์:
0.5 mL/ครั้ง จำนวน 1 ครั้ง**
ได้รับวัคซีนครบ และเข็มกระตุ้นล่าสุดนาน 5-10 ปี:
0.5 mL/ครั้ง จำนวน 1 ครั้ง
ได้รับวัคซีนครบ และเข็มกระตุ้นล่าสุดนานกว่า 10 ปี:
0.5 mL/ครั้ง จำนวน 1 ครั้ง** 		อาการไม่พึงประสงค์
  • อาการเฉพาะที่ ได้แก่ ปวด แดง แข็งเป็นก้อน (induration) และปฏิกิริยาบริเวณตำแหน่งฉีดยา
  • อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ได้แก่ มีไข้ ต่อมน้ำเหลืองโต อาการแพ้ เวียนศีรษะ ความดันโลหิตต่ำ ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ และปวดข้อ
ข้อแนะนำในการใช้ยา
  • เขย่าหลอดยาหรือแอมพูลเบา ๆ ก่อนฉีด
  • ตำแหน่งที่แนะนำในการฉีดคือ ต้นแขน โดยฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) หรือฉีดเข้าชั้นใต้ผิวหนังลึก
  • ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติโรคทางระบบประสาท หรือเคยมีอาการแพ้วัคซีน
  • ควรใช้ด้วยความระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะเจ็บป่วยร่วมกับไข้ การติดเชื้อเฉียบพลัน โรคเรื้อรัง ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือมีประวัติเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากวัคซีน
* ให้ร่วมกับ Human tetanus immunoglobulin 250 IU โดยฉีดคนละแขน
** ให้ร่วมกับ Human tetanus immunoglobulin 500 IU โดยฉีดคนละแขน และให้ยาปฏิชีวนะร่วมด้วย

Disclaimer

คำแนะนำขนาดยาทั้งหมดนี้ใช้สำหรับสตรีที่ไม่ได้ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร และผู้ใหญ่ที่ไม่ใช่ผู้สูงอายุซึ่งมีการทำงานของไตและตับเป็นปกติ เว้นแต่จะมีการระบุไว้เป็นอย่างอื่น

ผลิตภัณฑ์บางรายการอาจไม่มีจำหน่ายหรือยังไม่ได้รับการอนุมัติให้ใช้ตามข้อบ่งใช้ดังกล่าวในทุกประเทศ ข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่แสดงใน Drug Summary อ้างอิงจากข้อบ่งใช้ที่ระบุไว้ในเอกสารกำกับยาซึ่งได้รับการอนุมัติในแต่ละประเทศ

โปรดศึกษาข้อมูลการสั่งใช้ยาที่เฉพาะเจาะจงสำหรับแต่ละประเทศจากเอกสารกำกับยาท้องถิ่นในหัวข้อ Related MIMS Drugs เพิ่มเติม