Burns - Initial Management บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก - การจัดการเบื้องต้น Initial Assessment

Last updated: 12 August 2026

การซักประวัติ

เมื่อผู้ป่วยมาถึง ควรซักประวัติจากผู้ปกครองหรือผู้ดูแลโดยสรุปอย่างกระชับและได้ข้อมูลที่ถูกต้อง โดยควรสอบถามเวลาที่เกิดการบาดเจ็บ สาเหตุและชนิดของบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก การปฐมพยาบาลที่ได้ดำเนินการไปแล้ว โรคประจำตัวหรือปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ของผู้ป่วย และประวัติการได้รับวัคซีน

การตรวจร่างกาย

Burns - Initial Management_Initial Assesment

ประเมินระดับ ตำแหน่ง และขอบเขตของบาดแผลไฟไหม้/น้ำร้อนลวก (ขนาดและความลึก)

การจำแนกตามเกณฑ์ของ Lund และ Browder

สัดส่วนพื้นที่ผิวกาย (body surface area; BSA) ของแต่ละส่วนของร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงตามการเจริญเติบโตของร่างกาย

ส่วนของร่างกาย	0 ปี	1 ปี	5 ปี	10 ปี	≥15 ปี
A = ครึ่งหนึ่งของศีรษะ	9.5%	8.5%	6.5%	5.5%	4.5%
B = ครึ่งหนึ่งของต้นขาข้างหนึ่ง	2.75%	3.25%	4%	4.5%	4.5%
C = ครึ่งหนึ่งของขาส่วนล่างข้างหนึ่ง	2.5%	2.5%	2.75%	3%	3.25%

Lund and Browder Classification เป็นวิธีที่มีความน่าเชื่อถือมากที่สุดในการประเมินพื้นที่ผิวกายทั้งหมดที่ได้รับบาดเจ็บจากแผลไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวก (total body surface area; TBSA) ทั้งในผู้ใหญ่และเด็ก โดยได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นมาตรฐานอ้างอิง (gold standard) เนื่องจากมีความถูกต้องสูงและมีประโยชน์ในการเปรียบเทียบผลการประเมินได้อย่างสม่ำเสมอตลอดระยะเวลาการรักษา นอกจากนี้ วิธีการดังกล่าวยังสามารถใช้ได้กับผู้ป่วยทุกช่วงอายุ เนื่องจากคำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงของสัดส่วน TBSA ที่เกิดขึ้นตามการเจริญเติบโตของร่างกาย

การคัดกรองโรค

สัญญาณอันตราย

สัญญาณต่อไปนี้ถือเป็นสัญญาณอันตรายและเป็นข้อบ่งชี้ให้รับผู้ป่วยไว้รักษาในโรงพยาบาล ได้แก่

บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกที่มีพื้นที่ >10–15% ของพื้นที่ผิวกายทั้งหมด (BSA)
บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกร่วมกับการสูดดมควัน
บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกบริเวณมือ เท้า ใบหน้า ฝีเย็บ และบริเวณผิวหนังเหนือข้อต่อ
บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกจากการบาดเจ็บด้วยไฟฟ้าแรงดันสูง
บาดแผลไหม้เต็มความหนาของผิวหนังที่ล้อมรอบแขนขาหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย (circumferential full-thickness burns)

ข้อบ่งชี้ในการส่งต่อไปยังหน่วยดูแลผู้ป่วยแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก (Burn Unit)

ผู้ป่วยที่มีบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกซึ่งควรส่งต่อไปยังหน่วยดูแลผู้ป่วยแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก ได้แก่ ผู้ป่วยที่อยู่ในช่วงอายุที่มีความเสี่ยงสูง (<5 ปี หรือ >60 ปี) หรือผู้ที่มีบาดแผลบริเวณใบหน้า มือ ฝีเย็บ เท้า (ที่มีการสูญเสียชั้นหนังแท้หรือสูญเสียผิวหนังเต็มความหนา) บริเวณรอยพับ โดยเฉพาะคอหรือรักแร้ และบาดแผลไหม้ชนิดชั้นหนังแท้หรือเต็มความหนาของผิวหนังที่ล้อมรอบแขนขา ลำตัว หรือคอ

ควรรับผู้ป่วยไว้รักษาในโรงพยาบาลเช่นเดียวกัน หากมีการบาดเจ็บจากการสูดดม รวมถึงภาวะพิษจากคาร์บอนมอนอกไซด์ (carbon monoxide; CO) หรือบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกที่เกิดจากกลไกต่าง ๆ เช่น การบาดเจ็บจากสารเคมีที่มีพื้นที่ >5% ของพื้นที่ผิวกายทั้งหมด (TBSA) การได้รับรังสีไอออไนซ์ การบาดเจ็บจากไอน้ำแรงดันสูง การบาดเจ็บจากไฟฟ้าแรงดันสูง บาดแผลจากกรดไฮโดรฟลูออริกที่มีพื้นที่ >1% ของ TBSA การบาดเจ็บจากฟ้าผ่า หรือสงสัยว่าเป็นการบาดเจ็บโดยไม่ตั้งใจ (non-accidental trauma)

บาดแผลไหม้ชนิดบางส่วนที่มีพื้นที่ ≥10% ของ TBSA และบาดแผลไหม้ชั้นหนังแท้ขนาดใหญ่หรือบาดแผลไหม้เต็มความหนาของผิวหนังที่มีพื้นที่ >5% ของ TBSA ในเด็กอายุ <16 ปี หรือ >10% ของ TBSA ในผู้ที่มีอายุ >16 ปี จำเป็นต้องรับไว้รักษาในโรงพยาบาล

ควรรับผู้ป่วยไว้รักษาในโรงพยาบาลเช่นกัน หากมีโรคร่วมที่รุนแรง หรือจำเป็นต้องได้รับการดูแลด้านสังคม อารมณ์ หรือการฟื้นฟูสมรรถภาพ ผู้ป่วยที่มีบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก ไม่ว่าจะมีการบาดเจ็บอื่นร่วมด้วยหรือไม่ และมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนหรือเสียชีวิต รวมถึงผู้ป่วยที่บาดแผลมีอาการแย่ลงภายใน 72 ชั่วโมงที่ผ่านมา โดยพบหลักฐานของการเกิดแผลเป็นและมีการหดรั้งของเนื้อเยื่อ (contracture) ในระดับใดก็ตาม ควรส่งต่อไปยังหน่วยดูแลผู้ป่วยแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก

ผู้ป่วยทุกรายที่มีบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกที่มีนัยสำคัญควรได้รับการส่งต่อให้ศัลยแพทย์เพื่อทำการตัดเลาะเนื้อตาย (wound debridement) อย่างเหมาะสม

เกณฑ์การส่งต่อผู้ป่วยไปยังศูนย์ดูแลผู้ป่วยแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกของ American Burn Association

บาดแผลไหม้จากความร้อนชนิดบางส่วน (partial-thickness thermal burns) ≥10% ของพื้นที่ผิวกายทั้งหมด (TBSA)
บาดแผลไหม้จากความร้อนเต็มความหนาของผิวหนัง (full-thickness thermal burns)
บาดแผลไหม้จากความร้อนชนิดลึกบางส่วน (deep partial-thickness) หรือเต็มความหนาของผิวหนัง (full-thickness) ที่บริเวณใบหน้า มือ อวัยวะเพศ เท้า ฝีเย็บ หรือบริเวณเหนือข้อต่อ
ผู้ป่วยเด็กอายุ ≤14 ปี หรือมีน้ำหนัก <30 กิโลกรัม
บาดแผลไหม้จากไฟฟ้าแรงดันสูง (≥1,000 โวลต์) และการบาดเจ็บจากฟ้าผ่า
บาดแผลไหม้จากสารเคมี
การบาดเจ็บจากการสูดดม (inhalation injury)
บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกในผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวหรือภาวะทางการแพทย์เดิม
ผู้ป่วยที่มีการบาดเจ็บร่วมด้วย เช่น กระดูกหัก
ผู้ป่วยที่มีบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกและจำเป็นต้องได้รับการดูแลด้านสังคมและอารมณ์เป็นพิเศษ และ/หรือการฟื้นฟูระยะยาว รวมถึงกรณีสงสัยการทารุณกรรมเด็กหรือการใช้สารเสพติด
ผู้ป่วยที่ควบคุมอาการปวดได้ไม่ดี

เกณฑ์การส่งต่อผู้ป่วยไปยังศูนย์ดูแลผู้ป่วยแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกของ European Burns Association

บาดแผลไหม้ชั้นหนังแท้ชนิดตื้น (superficial dermal burns) ที่มีพื้นที่มากกว่า:
- 5% ของพื้นที่ผิวกาย (BSA) ในเด็กอายุน้อยกว่า 2 ปี
- 10% ของ BSA ในเด็กอายุ 3–10 ปี
- 15% ของ BSA ในเด็กอายุ 10–15 ปี
- 20% ของ BSA ในผู้ใหญ่
- 10% ของ BSA ในผู้สูงอายุ >65 ปี
ผู้ป่วยที่จำเป็นต้องได้รับการกู้ชีพจากภาวะช็อกจากบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก (burn shock)
ผู้ป่วยที่มีบาดแผลไหม้บริเวณใบหน้า มือ อวัยวะเพศ หรือข้อต่อขนาดใหญ่
บาดแผลไหม้ชนิดบางส่วนลึก (deep partial-thickness burns) และบาดแผลไหม้เต็มความหนาของผิวหนัง (full-thickness burns) ในผู้ป่วยทุกช่วงอายุและทุกขนาดของบาดแผล
บาดแผลไหม้ที่ล้อมรอบแขนขาหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายในผู้ป่วยทุกช่วงอายุ
บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกทุกขนาดที่มีการบาดเจ็บอื่นร่วมด้วย
บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกที่สงสัยว่ามีการบาดเจ็บจากการสูดดม
บาดแผลไหม้จากไฟฟ้าระดับรุนแรง
บาดแผลไหม้จากสารเคมีระดับรุนแรง
โรคที่สัมพันธ์กับบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก เช่น toxic epidermal necrolysis, necrotizing fasciitis และ staphylococcal scalded skin syndrome หากมีพื้นที่ได้รับผลกระทบ 10% ในเด็ก และ 15% ในผู้ใหญ่
ผู้ป่วยที่มีบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกและจำเป็นต้องได้รับการดูแลด้านสังคมและอารมณ์เป็นพิเศษ หรือการฟื้นฟูระยะยาว