Biểu hiện lâm sàng
Rụng tóc nội tiết androgen ở nam/nữ
Trong rụng tóc kiểu nam (MPHL), tóc bắt đầu thưa từ 12–40 tuổi, trong khi ở rụng tóc kiểu nữ (FPHL) thì rụng tóc mạn tính tiến triển trong độ tuổi 20–30.
Alopecia_Initial Assesment 1
Rụng tóc từng vùng
Trong rụng tóc từng vùng, rụng tóc không sẹo với các sợi tóc ở rìa mảng rụng, nhô lên vài milimét trên da đầu (tóc hình “dấu chấm than”). Có loạn dưỡng móng trong 10% trường hợp.
Các thể lâm sàng của rụng tóc từng vùng bao gồm:
Alopecia_Initial Assesment 2
Trong rụng tóc kiểu nam (MPHL), tóc bắt đầu thưa từ 12–40 tuổi, trong khi ở rụng tóc kiểu nữ (FPHL) thì rụng tóc mạn tính tiến triển trong độ tuổi 20–30.
Alopecia_Initial Assesment 1Rụng tóc từng vùng
Trong rụng tóc từng vùng, rụng tóc không sẹo với các sợi tóc ở rìa mảng rụng, nhô lên vài milimét trên da đầu (tóc hình “dấu chấm than”). Có loạn dưỡng móng trong 10% trường hợp.
Các thể lâm sàng của rụng tóc từng vùng bao gồm:
- Rụng tóc từng mảng: Vùng rụng tóc khu trú (các mảng), có thể hình bầu dục, tròn, đơn độc hoặc nhiều mảng
- Rụng tóc toàn bộ: Mất 100% tóc da đầu
- Rụng tóc toàn thân: Mất 100% tóc trên da đầu và cơ thể
- Rụng tóc từng vùng lan tỏa: Rụng tóc làm giảm mật độ tổng thể, phân bố khắp da đầu, không tạo mảng
- Rụng tóc lan tỏa cấp và toàn bộ: Khởi phát cấp tính rụng tóc lan tỏa, thường tiến triển thành rụng tóc toàn bộ trong vòng 3 tháng
Alopecia_Initial Assesment 2Tiền sử
Cần xem xét tiền sử dùng thuốc, chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, bổ sung vitamin A, triệu chứng tuyến giáp, bệnh đi kèm và yếu tố căng thẳng.
Rụng tóc nội tiết androgen ở nam/nữ
Một số bệnh nhân có thể không có tiền sử gia đình; một số có tính trạng phụ thuộc androgen.
Rụng tóc từng vùng
Trong rụng tóc từng vùng, có thể có tiền sử gia đình bị rụng tóc. Bệnh nhân thường có tiền sử chấn thương/căng thẳng tâm lý trước khi khởi phát. Thường có rụng tóc nhanh ở vùng xác định rõ, thường hình tròn. Bệnh nhân than phiền về vùng rụng tóc 1–4 cm2 trên da đầu; mảng thường sạch, không bong vảy. Bệnh nhân có thể không có triệu chứng, nhưng một số có dị cảm kèm ngứa, cảm giác rát, đau hoặc căng tức trước khi rụng tóc.
Rụng tóc nội tiết androgen ở nam/nữ
Một số bệnh nhân có thể không có tiền sử gia đình; một số có tính trạng phụ thuộc androgen.
Rụng tóc từng vùng
Trong rụng tóc từng vùng, có thể có tiền sử gia đình bị rụng tóc. Bệnh nhân thường có tiền sử chấn thương/căng thẳng tâm lý trước khi khởi phát. Thường có rụng tóc nhanh ở vùng xác định rõ, thường hình tròn. Bệnh nhân than phiền về vùng rụng tóc 1–4 cm2 trên da đầu; mảng thường sạch, không bong vảy. Bệnh nhân có thể không có triệu chứng, nhưng một số có dị cảm kèm ngứa, cảm giác rát, đau hoặc căng tức trước khi rụng tóc.
Khám thực thể
Một số nghiệm pháp có thể thực hiện bao gồm nghiệm pháp giật tóc và khám tóc vùng mặt, thân mình và móng. Trong rụng tóc nội tiết androgen ở nam/nữ, cần thực hiện nghiệm pháp giật tóc ở vùng đỉnh–thái dương phải và trái, vùng trán và chẩm, và ở những vùng thấy tổn thương. Nghiệm pháp giật tóc dương tính trong giai đoạn rụng tóc sớm đang hoạt động nhưng âm tính trong rụng tóc kéo dài. Trong rụng tóc từng vùng, nghiệm pháp giật tóc có thể dương tính ở rìa mảng, gợi ý bệnh đang hoạt động.
Alopecia_Initial Assesment 3
Alopecia_Initial Assesment 3Chẩn đoán & Tiêu chuẩn chẩn đoán
Rụng tóc nội tiết androgen ở nam/nữ
Rụng tóc theo mẫu hình
Phân độ Hamilton–Norwood (MPHL)
Trong hệ thống phân độ Hamilton–Norwood, giai đoạn càng cao thì rụng tóc càng nặng. Tình trạng này thường bắt đầu bằng tụt đường chân tóc trán ở hai bên thái dương và tiếp tục với thưa tóc vùng đỉnh, cuối cùng là mất tóc hoàn toàn ở vùng đỉnh rồi hói. Có một mảng hói to dần và nối liền với đường chân tóc trán tụt lùi. Có thể xuất hiện các kiểu hình khác, nhưng phần tóc không phụ thuộc androgen (ở hai bên và phía sau da đầu) thì không thưa.
Phân độ Ludwig (FPHL)
FPHL được đặc trưng bởi sự hiện diện của các nang tóc thu nhỏ, giống lông tơ. Trong phân độ Ludwig, giai đoạn càng cao thì rụng tóc càng nặng. Trong FPHL, tình trạng thưa tóc thường lan tỏa, nhưng rõ hơn ở vùng trán và đỉnh–đỉnh bên. Trong các trường hợp nặng, kiểu hình có đặc điểm “kiểu tóc nhà sư”. Kiểu “cây thông Noel” là một kiểu rụng tóc nữ khác, đặc trưng bởi thưa tóc ở trung tâm–đỉnh và nhấn mạnh ở vùng trán.
Rụng tóc từng vùng
Chẩn đoán rụng tóc từng vùng thường dựa trên lâm sàng.
Rụng tóc theo mẫu hình
Phân độ Hamilton–Norwood (MPHL)
Trong hệ thống phân độ Hamilton–Norwood, giai đoạn càng cao thì rụng tóc càng nặng. Tình trạng này thường bắt đầu bằng tụt đường chân tóc trán ở hai bên thái dương và tiếp tục với thưa tóc vùng đỉnh, cuối cùng là mất tóc hoàn toàn ở vùng đỉnh rồi hói. Có một mảng hói to dần và nối liền với đường chân tóc trán tụt lùi. Có thể xuất hiện các kiểu hình khác, nhưng phần tóc không phụ thuộc androgen (ở hai bên và phía sau da đầu) thì không thưa.
Phân độ Ludwig (FPHL)
FPHL được đặc trưng bởi sự hiện diện của các nang tóc thu nhỏ, giống lông tơ. Trong phân độ Ludwig, giai đoạn càng cao thì rụng tóc càng nặng. Trong FPHL, tình trạng thưa tóc thường lan tỏa, nhưng rõ hơn ở vùng trán và đỉnh–đỉnh bên. Trong các trường hợp nặng, kiểu hình có đặc điểm “kiểu tóc nhà sư”. Kiểu “cây thông Noel” là một kiểu rụng tóc nữ khác, đặc trưng bởi thưa tóc ở trung tâm–đỉnh và nhấn mạnh ở vùng trán.
Rụng tóc từng vùng
Chẩn đoán rụng tóc từng vùng thường dựa trên lâm sàng.