Giới thiệu
Các phương pháp tránh thai được sử dụng để ngăn ngừa mang thai và các STI. Thuốc tránh thai cho phép phụ nữ/các cặp đôi hoạch định kế hoạch sinh con và kế hoạch hóa gia đình. Chăm sóc và tiếp cận biện pháp tránh thai là một phần của chăm sóc sức khỏe sinh sản và tình dục mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận là quyền cơ bản của con người.
Cương lĩnh Hành động của Hội nghị Bắc Kinh năm 1995 nêu: “Quyền cơ bản của tất cả các cặp vợ chồng và cá nhân là được tự do và có trách nhiệm quyết định số con, khoảng cách và thời điểm sinh con, và có thông tin cũng như phương tiện để thực hiện; cùng quyền đạt được tiêu chuẩn cao nhất về sức khỏe sinh sản và tình dục.”
Đặc điểm của tránh thai nội tiết bao gồm: Phương pháp có hiệu quả cao và dễ sử dụng; là phương pháp tránh thai có hồi phục, được sử dụng rộng rãi; không bảo vệ khỏi các nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI) hoặc virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV); và không gây vô sinh. Với người có nguy cơ cao, khuyến cáo sử dụng bao cao su đúng cách và nhất quán, dùng đơn độc hoặc phối hợp với phương pháp tránh thai khác.
Cương lĩnh Hành động của Hội nghị Bắc Kinh năm 1995 nêu: “Quyền cơ bản của tất cả các cặp vợ chồng và cá nhân là được tự do và có trách nhiệm quyết định số con, khoảng cách và thời điểm sinh con, và có thông tin cũng như phương tiện để thực hiện; cùng quyền đạt được tiêu chuẩn cao nhất về sức khỏe sinh sản và tình dục.”
Đặc điểm của tránh thai nội tiết bao gồm: Phương pháp có hiệu quả cao và dễ sử dụng; là phương pháp tránh thai có hồi phục, được sử dụng rộng rãi; không bảo vệ khỏi các nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI) hoặc virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV); và không gây vô sinh. Với người có nguy cơ cao, khuyến cáo sử dụng bao cao su đúng cách và nhất quán, dùng đơn độc hoặc phối hợp với phương pháp tránh thai khác.
Phân loại
Tránh thai nội tiết kết hợp
Tránh thai nội tiết kết hợp là các phương pháp chứa cả estrogen và progestin. Thành phần progestin ức chế rụng trứng, ngăn tăng sinh nội mạc tử cung quá mức đáp ứng với estrogen, và làm đặc chất nhầy cổ tử cung. Trong khi đó, thành phần estrogen ức chế sự phát triển nang noãn, duy trì nội mạc tử cung và ngăn chảy máu không theo lịch. Khởi đầu tránh thai nội tiết kết hợp nên được thực hiện ngay. Nguy cơ, lợi ích, tác dụng không mong muốn và chống chỉ định của các biện pháp tránh thai nội tiết kết hợp nói chung được xem là tương tự nhau bất kể đường dùng.
Tránh thai nội tiết chỉ chứa progestin
Tránh thai nội tiết chỉ chứa progestin có thể dùng cho phụ nữ cần phương pháp tránh thai không có estrogen và/hoặc những người có thể hưởng lợi từ hoạt tính không liên quan đến tránh thai của progestin. Có thể dùng ở phụ nữ đang mắc, có tiền sử hoặc tiền sử gia đình mắc thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch (VTE), đang dùng thuốc chống đông, đã biết có đột biến sinh huyết khối, hoặc người đã trải qua phẫu thuật nhỏ hoặc lớn có hoặc không có bất động kéo dài. Cũng có thể khởi trị ở phụ nữ có tiền sử đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim (MI) vì chưa quan sát thấy mối liên quan nhân quả, nhưng nên ngừng khi người bệnh xuất hiện triệu chứng mới của đột quỵ hoặc bệnh tim. Có thể sử dụng thận trọng ở phụ nữ có bằng chứng huyết khối di truyền và có thể dùng cho phụ nữ bất kể cân nặng (ví dụ chỉ số khối cơ thể [BMI] ≥30 kg/m2). Những phụ nữ có thể hưởng lợi từ biện pháp tránh thai không chứa estrogen bao gồm phụ nữ >35 tuổi hút thuốc, có đau nửa đầu, và đang trong giai đoạn hậu sản dù có cho con bú hay không. Cần tư vấn cho bệnh nhân về rối loạn chu kỳ kinh trước khi bắt đầu biện pháp tránh thai nội tiết chỉ chứa progestin.
Phân loại sử dụng biện pháp tránh thai
Tránh thai nội tiết kết hợp là các phương pháp chứa cả estrogen và progestin. Thành phần progestin ức chế rụng trứng, ngăn tăng sinh nội mạc tử cung quá mức đáp ứng với estrogen, và làm đặc chất nhầy cổ tử cung. Trong khi đó, thành phần estrogen ức chế sự phát triển nang noãn, duy trì nội mạc tử cung và ngăn chảy máu không theo lịch. Khởi đầu tránh thai nội tiết kết hợp nên được thực hiện ngay. Nguy cơ, lợi ích, tác dụng không mong muốn và chống chỉ định của các biện pháp tránh thai nội tiết kết hợp nói chung được xem là tương tự nhau bất kể đường dùng.
Tránh thai nội tiết chỉ chứa progestin
Tránh thai nội tiết chỉ chứa progestin có thể dùng cho phụ nữ cần phương pháp tránh thai không có estrogen và/hoặc những người có thể hưởng lợi từ hoạt tính không liên quan đến tránh thai của progestin. Có thể dùng ở phụ nữ đang mắc, có tiền sử hoặc tiền sử gia đình mắc thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch (VTE), đang dùng thuốc chống đông, đã biết có đột biến sinh huyết khối, hoặc người đã trải qua phẫu thuật nhỏ hoặc lớn có hoặc không có bất động kéo dài. Cũng có thể khởi trị ở phụ nữ có tiền sử đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim (MI) vì chưa quan sát thấy mối liên quan nhân quả, nhưng nên ngừng khi người bệnh xuất hiện triệu chứng mới của đột quỵ hoặc bệnh tim. Có thể sử dụng thận trọng ở phụ nữ có bằng chứng huyết khối di truyền và có thể dùng cho phụ nữ bất kể cân nặng (ví dụ chỉ số khối cơ thể [BMI] ≥30 kg/m2). Những phụ nữ có thể hưởng lợi từ biện pháp tránh thai không chứa estrogen bao gồm phụ nữ >35 tuổi hút thuốc, có đau nửa đầu, và đang trong giai đoạn hậu sản dù có cho con bú hay không. Cần tư vấn cho bệnh nhân về rối loạn chu kỳ kinh trước khi bắt đầu biện pháp tránh thai nội tiết chỉ chứa progestin.
Phân loại sử dụng biện pháp tránh thai
- Sử dụng thông thường: Hiệu quả của biện pháp sử dụng tùy thuộc vào cách dùng của cá nhân.
- Sử dụng để có hiệu quả tốt nhất: Biện pháp dự phòng có hiệu quả cao nhất có thể; nghĩa là sử dụng biện pháp chủ động và bao phủ tất cả các tình huống gây thụ thai.
- Thất bại do người dùng: Mang thai xảy ra do sử dụng không đúng hoặc không sử dụng biện pháp tránh thai nội tiết.
- Thất bại do phương pháp: Mang thai xảy ra mặc dù phương pháp tránh thai được sử dụng đúng cách và liên tục.