ภาพรวม
โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ (Bladder cancer) เป็นภาวะที่เซลล์มะเร็งเจริญเติบโตและเพิ่มจำนวนอย่างควบคุมไม่ได้ภายในกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งเป็นอวัยวะกลวงในอุ้งเชิงกราน ดังที่ได้อธิบายไว้ในหัวข้อ ‘บทนำ’
Bladder Cancer_Disease Summary
โรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะเป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดของระบบทางเดินปัสสาวะ และเป็นมะเร็งที่ได้รับการวินิจฉัยบ่อยเป็นอันดับที่ 10 ของโลก โดยรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับอุบัติการณ์และความชุกของโรคสามารถศึกษาได้ในหัวข้อ ‘ระบาดวิทยา’
การเกิดโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะมีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย โดยกระบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคได้อธิบายไว้ในหัวข้อ ‘พยาธิสรีรวิทยา’ ขณะที่หัวข้อ ‘ปัจจัยเสี่ยง’ จะกล่าวถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่อาจมีส่วนทำให้เกิดโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
หัวข้อ ‘การจำแนกโรค’ กล่าวถึงมะเร็งกระเพาะปัสสาวะประเภทต่าง ๆ โดยพิจารณาจากระดับการลุกลามของโรค รวมถึงลักษณะของเซลล์และคุณลักษณะในระดับโมเลกุล
Bladder Cancer_Disease Summaryโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะเป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดของระบบทางเดินปัสสาวะ และเป็นมะเร็งที่ได้รับการวินิจฉัยบ่อยเป็นอันดับที่ 10 ของโลก โดยรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับอุบัติการณ์และความชุกของโรคสามารถศึกษาได้ในหัวข้อ ‘ระบาดวิทยา’
การเกิดโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะมีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย โดยกระบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคได้อธิบายไว้ในหัวข้อ ‘พยาธิสรีรวิทยา’ ขณะที่หัวข้อ ‘ปัจจัยเสี่ยง’ จะกล่าวถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่อาจมีส่วนทำให้เกิดโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
หัวข้อ ‘การจำแนกโรค’ กล่าวถึงมะเร็งกระเพาะปัสสาวะประเภทต่าง ๆ โดยพิจารณาจากระดับการลุกลามของโรค รวมถึงลักษณะของเซลล์และคุณลักษณะในระดับโมเลกุล
การซักประวัติและการตรวจร่างกาย
‘อาการแสดงทางคลินิก’กล่าวถึงอาการที่พบได้บ่อยที่สุดของโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะคือ ภาวะปัสสาวะเป็นเลือด (hematuria) โดยไม่มีอาการปวด ส่วนอาการแสดงและอาการอื่น ๆ ของโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะจะกล่าวถึงในหัวข้อนี้
ดังที่ระบุไว้ในหัวข้อ ‘การตรวจร่างกาย’ ควรตรวจคลำแบบ bimanual ทางทวารหนักและทางช่องคลอดในผู้ป่วยที่สงสัยว่าเป็นโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
ดังที่ระบุไว้ในหัวข้อ ‘การตรวจร่างกาย’ ควรตรวจคลำแบบ bimanual ทางทวารหนักและทางช่องคลอดในผู้ป่วยที่สงสัยว่าเป็นโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
การวินิจฉัย
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (Complete Blood Count หรือ CBC), alkaline phosphatase (ALP), การตรวจปัสสาวะ และการตรวจหาเซลล์มะเร็งในน้ำปัสสาวะ (urine cytology) สามารถใช้ประเมินผู้ป่วยที่สงสัยว่าเป็นโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้ รายละเอียดของการตรวจเหล่านี้รวบรวมและอธิบายไว้ในหัวข้อ ‘การตรวจทางห้องปฏิบัติการและอื่นๆ’
CT scan เป็นการตรวจทางภาพที่เลือกใช้เป็นอันดับแรกในการประเมินผู้ป่วยที่สงสัยว่าเป็นมะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดไม่ลุกลามเข้าสู่กล้ามเนื้อ (non-muscle invasive bladder cancer) ส่วนการตรวจทางภาพรูปแบบอื่น ๆ จะกล่าวถึงเพิ่มเติมในหัวข้อ ‘การวินิจฉัยทางภาพ’
หัวข้อ ‘การวินิจฉัยและเกณฑ์การวินิจฉัย’ รวบรวมการตรวจที่สำคัญซึ่งแนะนำให้ใช้ในการวินิจฉัยโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
หัวข้อ ‘การวินิจฉัยแยกโรค’ รวบรวมโรคต่าง ๆ ที่อาจมีอาการหรืออาการแสดงคล้ายคลึงกับโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งควรได้รับการวินิจฉัยแยกออกจากโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
CT scan เป็นการตรวจทางภาพที่เลือกใช้เป็นอันดับแรกในการประเมินผู้ป่วยที่สงสัยว่าเป็นมะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดไม่ลุกลามเข้าสู่กล้ามเนื้อ (non-muscle invasive bladder cancer) ส่วนการตรวจทางภาพรูปแบบอื่น ๆ จะกล่าวถึงเพิ่มเติมในหัวข้อ ‘การวินิจฉัยทางภาพ’
หัวข้อ ‘การวินิจฉัยและเกณฑ์การวินิจฉัย’ รวบรวมการตรวจที่สำคัญซึ่งแนะนำให้ใช้ในการวินิจฉัยโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
หัวข้อ ‘การวินิจฉัยแยกโรค’ รวบรวมโรคต่าง ๆ ที่อาจมีอาการหรืออาการแสดงคล้ายคลึงกับโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งควรได้รับการวินิจฉัยแยกออกจากโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
การจัดการและการรักษา
หัวข้อ ‘การประเมินโรค’ กล่าวถึงระบบ Tumor, Nodes, and Metastasis (TNM) สำหรับการจัดระยะของโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ รวมถึงการจัดกลุ่มความเสี่ยงตามแนวทางของ American Urological Association (AUA) สำหรับมะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดไม่ลุกลามเข้าสู่กล้ามเนื้อ (non-muscle invasive bladder cancer) และระบบการแบ่งเกรดของ World Health Organization (WHO)
หัวข้อ ‘การรักษาด้วยยา’ กล่าวถึงสูตรการรักษาต่าง ๆ ที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งครอบคลุมการรักษาภายในกระเพาะปัสสาวะ (intravesical therapy) การรักษาด้วยยาทั่วร่างกาย (systemic therapy) และการรักษาด้วยเคมีบำบัดร่วมกับรังสี (chemoradiotherapy)
การผ่าตัดโดยการส่องกล้องผ่านทางท่อปัสสาวะ (Transurethral resection of bladder tumor; TURBT) เป็นการรักษามาตรฐานสำหรับมะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดไม่ลุกลามเข้าสู่กล้ามเนื้อ โดยรายละเอียดเกี่ยวกับ TURBT และทางเลือกในการผ่าตัดอื่น ๆ ได้รวบรวมและอธิบายไว้ในหัวข้อ ‘การผ่าตัด’
ดังที่กล่าวไว้ในหัวข้อ ‘การรักษาด้วยรังสี’ การรักษาด้วยรังสี (radiation therapy; RT) เป็นทางเลือกสำหรับผู้ป่วยที่ไม่เหมาะสมกับการผ่าตัดแบบ radical หรือไม่ต้องการรับการผ่าตัดดังกล่าว รวมถึงใช้เป็นการรักษาแบบประคับประคองเฉพาะที่ในผู้ป่วยที่มีโรคแพร่กระจาย
การกลับเป็นซ้ำของโรคสามารถติดตามได้ด้วยการตรวจหลายรูปแบบ โดยรายละเอียดเกี่ยวกับการตรวจและกำหนดเวลาที่แนะนำสำหรับการติดตามเฝ้าระวังผู้ป่วยโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะอยู่ในหัวข้อ ‘การติดตามผล’
หัวข้อ ‘การรักษาด้วยยา’ กล่าวถึงสูตรการรักษาต่าง ๆ ที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งครอบคลุมการรักษาภายในกระเพาะปัสสาวะ (intravesical therapy) การรักษาด้วยยาทั่วร่างกาย (systemic therapy) และการรักษาด้วยเคมีบำบัดร่วมกับรังสี (chemoradiotherapy)
การผ่าตัดโดยการส่องกล้องผ่านทางท่อปัสสาวะ (Transurethral resection of bladder tumor; TURBT) เป็นการรักษามาตรฐานสำหรับมะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดไม่ลุกลามเข้าสู่กล้ามเนื้อ โดยรายละเอียดเกี่ยวกับ TURBT และทางเลือกในการผ่าตัดอื่น ๆ ได้รวบรวมและอธิบายไว้ในหัวข้อ ‘การผ่าตัด’
ดังที่กล่าวไว้ในหัวข้อ ‘การรักษาด้วยรังสี’ การรักษาด้วยรังสี (radiation therapy; RT) เป็นทางเลือกสำหรับผู้ป่วยที่ไม่เหมาะสมกับการผ่าตัดแบบ radical หรือไม่ต้องการรับการผ่าตัดดังกล่าว รวมถึงใช้เป็นการรักษาแบบประคับประคองเฉพาะที่ในผู้ป่วยที่มีโรคแพร่กระจาย
การกลับเป็นซ้ำของโรคสามารถติดตามได้ด้วยการตรวจหลายรูปแบบ โดยรายละเอียดเกี่ยวกับการตรวจและกำหนดเวลาที่แนะนำสำหรับการติดตามเฝ้าระวังผู้ป่วยโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะอยู่ในหัวข้อ ‘การติดตามผล’
