Melasma ฝ้า Disease Summary

Last updated: 25 January 2025

ภาพรวม

ฝ้า (melasma) เป็นความผิดปกติของผิวหนังที่เกิดจากการเพิ่มขึ้นของเม็ดสีที่เกิดขึ้นภายหลังจากปัจจัยกระตุ้นต่าง ๆ ไม่ใช่ภาวะที่เป็นมาแต่กำเนิด โดยมีลักษณะเป็นปื้นสีน้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาลเข้ม ขอบเขตไม่สม่ำเสมอ มักพบบริเวณผิวหนังที่สัมผัสแสงแดดเป็นประจำ เช่น ใบหน้า ลำคอ และแขน รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับลักษณะและนิยามของฝ้าได้อธิบายไว้ในหัวข้อ ‘บทนำ’

ความชุกของฝ้าแตกต่างกันไปตามเชื้อชาติ ความเข้มของแสงแดด และชนิดสีผิว (skin phototype) โดยสามารถศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับอุบัติการณ์และความชุกของฝ้าในประชากรกลุ่มต่าง ๆ ได้ในหัวข้อ ‘ระบาดวิทยา’

การเกิดฝ้าเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยที่ส่งผลให้มีการสร้างเม็ดสีเมลานินเพิ่มขึ้น ซึ่งรายละเอียดของกลไกการเกิดโรคได้อธิบายไว้ในหัวข้อ ‘พยาธิสรีรวิทยา’

ประวัติผู้ป่วยและการตรวจร่างกาย

หัวข้อ ‘การตรวจร่างกาย’ กล่าวถึงการจำแนกชนิดของฝ้าตามรูปแบบทางคลินิกที่พบจากการตรวจร่างกาย

ส่วนหัวข้อ ‘การคัดกรอง’ นำเสนอการใช้ Melasma Area and Severity Index (MASI) หรือ modified MASI (mMASI) ในการประเมินความรุนแรงของฝ้า

การวินิจฉัย

ความสำคัญของการตรวจด้วย Wood’s lamp ในการจำแนกชนิดของฝ้าได้อธิบายไว้ในหัวข้อ ‘การตรวจทางห้องปฏิบัติการและอื่น ๆ’

โรคอื่น ๆ ที่ควรพิจารณาแยกออกจากการวินิจฉัยฝ้าได้ระบุไว้ในหัวข้อ ‘การวินิจฉัยแยกโรค’

การจัดการ

หัวข้อ ‘การรักษาด้วยยา’ ได้อธิบายแนวทางการรักษาฝ้าอย่างละเอียด ได้แก่ การใช้ การลอกผิวด้วยสารเคมี ยาสเตียรอยด์ชนิดทา ยาทาเพื่อลดการสร้างเม็ดสีผิว ยากลุ่มเรตินอยด์ชนิดทา ยาที่ออกฤทธิ์ทั่วร่างกาย และวิธีการรักษาอื่น ๆ

หัวข้อ ‘การรักษาโดยไม่ใช้ยา’ครอบคลุมการให้ความรู้แก่ผู้ป่วยเกี่ยวกับการดูแลและการจัดการฝ้า รวมถึงการปรับพฤติกรรม เช่น การใช้ครีมกันแดด และการใช้เครื่องสำอางปกปิด

และในหัวข้อ ‘การผ่าตัด’ อธิบายวิธีการรักษาฝ้าด้วยหัตถการต่าง ๆ เช่น cryosurgery, intense pulsed light, laser therapy, light-emitting diode, microneedling และ pulsed dye laser