Động kinh Tổng quan về bệnh

Cập nhật: 25 February 2026

Giới thiệu

Các cơn co giật không do kích thích là các cơn xảy ra khi không rõ tình trạng lâm sàng nào có khả năng gây ra hoặc vượt quá khoảng thời gian ước tính của các cơn co giật có triệu chứng cấp tính. Chúng được phân loại gồm cơn co giật không rõ nguyên nhân, hoặc cơn co giật xảy ra do tổn thương não trước đó hoặc do rối loạn tiến triển của hệ thần kinh.

Động kinh là một chẩn đoán đa trục trên lâm sàng. Đây là một rối loạn của não, được đặc trưng bởi khuynh hướng kéo dài dẫn đến các cơn động kinh và bởi các hệ quả sinh học thần kinh, nhận thức, tâm lý và xã hội của tình trạng này.

Động kinh có thể được định nghĩa bởi bất kỳ điều kiện nào sau đây:
  • Ít nhất hai cơn co giật không do kích thích (hoặc phản xạ) xảy ra cách nhau >24 giờ
  • Một cơn co giật không do kích thích (hoặc phản xạ) và xác suất có thêm các cơn co giật tương tự với nguy cơ tái phát chung (ít nhất 60%) sau hai cơn co giật không do kích thích, xảy ra trong 10 năm tiếp theo
  • Chẩn đoán hội chứng động kinh

Dịch tễ học

Tại Hoa Kỳ, ước tính hằng năm có 150.000 người trưởng thành xuất hiện cơn co giật đầu tiên không do kích thích. Khoảng 40-50% các cơn co giật mới mắc tái phát và được phân loại là động kinh. Nguy cơ tích lũy mắc các cơn co giật không do kích thích tái diễn hoặc động kinh trước tuổi 80 dao động từ 1,4-3,3%. Ở người lớn, tỷ lệ mắc động kinh tăng theo tuổi.

Châu Á có tỷ lệ mắc động kinh thấp hơn so với châu Mỹ Latinh hoặc châu Phi nhưng cao hơn các quốc gia phương Tây do các nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương đặc hữu (ví dụ: ấu trùng sán lợn thần kinh, lao, sốt rét não). Ở châu Á, phân loại của Liên đoàn Quốc tế Chống Động kinh (ILAE) báo cáo rằng các cơn động kinh toàn thể chiếm khoảng 50-69%, trong khi các cơn cục bộ chiếm 31-50%.

Sinh bệnh học

Một cơn động kinh là một hiện tượng thoáng qua của các dấu hiệu/triệu chứng gây ra bởi hoạt động thần kinh quá mức hoặc đồng bộ bất thường trong não. Một cơn động kinh là biểu hiện của sự mất cân bằng bình thường giữa các dòng điện kích thích và ức chế hoặc quá trình dẫn truyền thần kinh trong não. Các thuốc hoặc quá trình bệnh lý làm tăng kích thích hoặc làm giảm ức chế hoạt động thần kinh có xu hướng gây động kinh, trong khi các thuốc chống động kinh có xu hướng tăng cường ức chế và làm giảm kích thích.

Nguyên nhân

Các nguyên nhân của động kinh theo phân loại của Liên đoàn Quốc tế Chống Động kinh (ILAE) bao gồm do cấu trúc (ví dụ: xơ cứng hải mã, u não, dị dạng mạch máu, sẹo đệm, viêm não), di truyền, nhiễm trùng (nhiễm trùng não do vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng), chuyển hóa (ví dụ: suy tạng [thận, gan, tụy], độc chất), miễn dịch (ví dụ: viêm não tự miễn), thoái hóa thần kinh (ví dụ: bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson) và không rõ.

Yếu tố nguy cơ

Nguy cơ động kinh tăng sau chấn thương đầu, đột quỵ, thoái hóa thần kinh (ví dụ: bệnh Alzheimer), nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương, tiền sử khiếm khuyết thần kinh bẩm sinh (ví dụ: bại não), đau đầu migraine và các hội chứng thần kinh-da.