Dị ứng thực phẩm (Nhi khoa) Tóm tắt về bệnh

Dị ứng thực phẩm là một phản ứng có hại do đáp ứng miễn dịch đặc hiệu xảy ra lặp lại khi phơi nhiễm với một số thực phẩm nhất định, được trình bày trong phần Giới thiệu.

Đến năm 2024, một phần ba dân số thế giới được chẩn đoán quá mẫn với các mức độ nặng khác nhau, và 10% trong số đó là do dị ứng thực phẩm. Bàn luận chi tiết về mức độ hiện mắc của dị ứng thực phẩm có trong phần Dịch tễ học.

Phần Sinh bệnh học nêu rằng các cơ chế miễn dịch trong phát triển dị ứng thực phẩm gồm: qua trung gian IgE hay quá mẫn typ I (ví dụ hội chứng dị ứng đường miệng), không qua trung gian IgE hay quá mẫn typ III hoặc IV (ví dụ bệnh lý ruột do protein thực phẩm, bệnh celiac) có thể do một số bệnh mạn tính gây ra, và hỗn hợp qua trung gian IgE và không qua trung gian IgE (ví dụ viêm dạ dày ruột tăng bạch cầu ái toan). Quá trình phát triển đáp ứng miễn dịch ở bệnh nhân dị ứng thực phẩm được thảo luận trong phần này.

Phần Phân loại liệt kê phân loại dị ứng thực phẩm dựa trên cơ chế miễn dịch tiềm ẩn. Dị ứng với các loại thực phẩm cụ thể cũng được bàn luận trong phần này.

Phần Biểu hiện lâm sàng mô tả các biểu hiện lâm sàng của dị ứng thực phẩm tùy theo cơ quan bị ảnh hưởng.

Phần Tiền sử nhấn mạnh rằng khai thác kỹ tiền sử tập trung vào dị ứng là phần then chốt của quy trình chẩn đoán dị ứng thực phẩm. Những thông tin cần thu thập khi khai thác tiền sử được trình bày trong phần này.

Phần Khám thực thể giải thích về các dấu hiệu phù hợp với phản ứng có hại do thực phẩm gây ra.

Thảo luận về xét nghiệm hoạt hóa bạch cầu ưa kiềm (BAT), test lẩy da (SPT), xét nghiệm IgE đặc hiệu huyết thanh với dị nguyên, thử thách ăn thực phẩm, xét nghiệm Arachis hypogaea 2, test áp da với thực phẩm, và chế độ ăn loại trừ thực phẩm—những yếu tố quan trọng trong đánh giá dị ứng thực phẩm—nằm trong phần Xét nghiệm và hỗ trợ chẩn đoán.

Các bệnh lý khác có thể biểu hiện với triệu chứng giống dị ứng thực phẩm được liệt kê trong phần Chẩn đoán phân biệt.

Phần Điều trị bằng thuốc bàn luận chi tiết về điều trị triệu chứng của phản vệ do thực phẩm và các phản ứng dị ứng do thực phẩm không cấp tính.

Phần Điều trị không dùng thuốc bao gồm các nội dung cần giáo dục cho bệnh nhân và người chăm sóc về xử lý dị ứng thực phẩm. Tránh dị nguyên, điều trị hỗ trợ cho các phản ứng dị ứng đe dọa tính mạng cấp tính, và chuyển tuyến đến bác sĩ chuyên khoa dị ứng-miễn dịch học trong quản lý dị ứng thực phẩm cũng được thảo luận trong phần này.

Phòng ngừa dị ứng ở bệnh nhân bú mẹ hoàn toàn, dùng sữa công thức, hoặc đã ăn dặm nằm trong phần Phòng ngừa.

Phần Theo dõi giải thích việc đánh giá bệnh nhân dị ứng thực phẩm trong các lần tái khám.

Cần nhận biết và xử trí kịp thời phản vệ do thực phẩm ở bệnh nhân dị ứng thực phẩm được nhấn mạnh trong phần Biến chứng.