Bệnh gout Công cụ chẩn đoán

Các thăm dò đặc hiệu để xác định viêm khớp do gout bao gồm:

Phân tích dịch khớp



Sự hiện diện của tinh thể mononatri urat trong dịch khớp hoặc dịch hút hạt tophi giúp chẩn đoán xác định bệnh gout. Tinh thể mononatri urat có hình kim và tính lưỡng chiết mạnh dưới ánh sáng phân cực. Khuyến cáo tìm tinh thể mononatri urat trong tất cả mẫu dịch khớp lấy từ các khớp viêm chưa được chẩn đoán. Xác định các tinh thể mononatri urat từ những khớp không triệu chứng có thể cho phép chẩn đoán xác định tại các giai đoạn giữa các cơn gout cấp khi bệnh nhân không có triệu chứng.

Nồng độ urat huyết thanh



Tăng acid uric máu được định nghĩa là nồng độ urat huyết thanh >6,8 mg/dL (>0,40 mmol/L). Định nghĩa tăng acid uric máu có thể khác nhau giữa các quốc gia. Mặc dù tăng acid uric máu là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của bệnh gout, nhưng sự hiện diện đơn độc của nó không giúp chẩn đoán bệnh gout. Nhiều bệnh nhân tăng acid uric máu nhưng không phát triển thành bệnh gout. Trong các cơn cấp, nồng độ urat huyết thanh có thể bình thường ở khoảng 10% trường hợp. Tốt nhất nên đo nồng độ urat huyết thanh 2-3 tuần sau một đợt cấp.

Các xét nghiệm bổ sung để phát hiện bệnh đồng mắc liên quan ở bệnh nhân gout

Khi phát hiện các yếu tố nguy cơ và bệnh đồng mắc liên quan, cần xử trí các vấn đề sau như một phần quan trọng của quản lý bệnh gout: Công thức máu toàn bộ để loại trừ nhiễm trùng, rối loạn tăng sinh lympho hoặc tăng sinh tủy; creatinin/ure huyết thanh để loại trừ bệnh thận dẫn đến tăng acid uric máu hoặc phát hiện bệnh thận thứ phát do urat hoặc sỏi thận; đường huyết để phát hiện đái tháo đường/kháng insulin; lipid máu để phát hiện tăng triglycerid máu và giảm cholesterol lipoprotein tỷ trọng cao (HDL); và tổng phân tích nước tiểu để phát hiện hồng cầu và/hoặc protein có thể gợi ý bệnh thận.

Chụp X-quang đơn thuần/Chụp X-quang xương



Chụp X-quang xương thường bình thường trong viêm khớp do gout cấp, mặc dù có thể thấy hình ảnh sưng mô mềm có hồi phục quanh khớp bị tổn thương. Trong bệnh gout mạn tính có hạt tophi, các hình ảnh điển hình bao gồm bào mòn xương kèm bờ xương xơ hóa và bờ xương nhô ra hoặc canxi hóa trong một số hạt tophi. Hình ảnh bờ mỏng, nhô ra, bị canxi hóa gợi ý nhiều đến bệnh gout. Khe khớp thường được bảo tồn cho đến giai đoạn muộn của bệnh.

Siêu âm



Siêu âm có thể phát hiện tinh thể lắng đọng trên bề mặt sụn cũng như các hạt tophi và hình ảnh bào mòn xương điển hình. Tinh thể mononatri urat có thể xuất hiện dưới dạng “dấu hiệu bờ đôi” nghĩa là có lắng đọng trên bề mặt sụn khớp hoặc “dấu hiệu bão tuyết” cho thấy sự hiện diện của tinh thể mononatri urat trong dịch khớp.

Chụp cắt lớp vi tính năng lượng kép (CT)

Chụp cắt lớp vi tính năng lượng kép cho phép quan sát rõ các hạt tophi hoặc lắng đọng urat ở vị trí khớp và quanh khớp và có thể phân biệt lắng đọng urat với lắng đọng canxi.

Cộng hưởng từ (MRI)

Hình ảnh cộng hưởng từ không đặc hiệu cho chẩn đoán bệnh gout nhưng cho phép phát hiện sớm các hạt tophi và tình trạng bào mòn xương. Đây là phương pháp xác định mức độ bệnh gout trong bệnh gout có hạt tophi và có thể cung cấp thông tin về kiểu lắng đọng và lan rộng của tinh thể mononatri urat.