Tăng áp động mạch phổi Tóm tắt về thuốc

• Tim mạch (ức chế chức năng tim, hạ huyết áp, suy tim nặng hơn, phù, đỏ bừng, nhịp tim chậm); Tiêu hóa (táo bón); Thần kinh trung ương (đau đầu, choáng váng)
• Diltiazem: phân ly nhĩ thất, block nhĩ thất, nhịp tim chậm & rối loạn chức năng nút xoang
• Nên tránh dùng dihydropyridine tác dụng ngắn vì chúng có tiềm năng gây biến cố tim mạch bất lợi

• Chống chỉ định ở bệnh nhân suy tim mất bù rõ, mặc dù các dihydropyridine tác dụng chọn lọc trên mạch máu (như amlodipine) được dung nạp bởi bệnh nhân có giảm phân suất tống máu thất trái
• Chống chỉ định thuốc đối kháng canxi điều hòa nhịp tim ở bệnh nhân có nhịp tim chậm, rối loạn chức năng nút xoang và block nút nhĩ thất

• Thần kinh trung ương (đau đầu, choáng váng); Huyết học (tăng hồng cầu, giảm tiểu cầu, chảy máu); Tác dụng khác (chảy máu cam, phát ban, giãn mao mạch, tiêu chảy, ban đỏ, vô sinh)

• Không dùng nếu bệnh nhân đang bị xuất huyết nặng
• Theo dõi số lượng Hb & tiểu cầu trước mỗi liều trong 5 liều đầu tiên hoặc lâu hơn nếu các giá trị không ổn định, & định kỳ sau đó để xác định có cần chỉnh liều hay không
• Tư vấn cho phụ nữ có khả năng mang thai về nguy cơ cho bào thai & hướng dẫn sử dụng biện pháp ngừa thai hiệu quả

• Thần kinh trung ương (đau đầu, mệt mỏi, ngất); Tim mạch (đỏ bừng, hạ huyết áp, đánh trống ngực, phù); Tác dụng khác (viêm mũi họng, bất thường chức năng gan, rối loạn tiêu hóa, ngứa, thiếu máu)

Hướng dẫn đặc biệt

• Tránh dùng ở bệnh nhân suy chức năng gan trung bình-nặng
• Kiểm tra chức năng gan trước khi điều trị & mỗi tháng sau đó
• Đo Hb sau 1 & 3 tháng điều trị & mỗi 3 tháng sau đó
• Phụ nữ trong độ tuổi mang thai nên dùng biện pháp ngừa thai thích hợp

• Hô hấp (viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm họng, nhiễm cúm, sung huyết mũi); Tim mạch (hạ huyết áp, ứ dịch, phù); Huyết học (thiếu máu, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu); Tác dụng khác (đau đầu, nhiễm trùng đường tiểu, tăng aminotransferase)

Hướng dẫn đặc biệt

• Tránh dùng ở bệnh nhân suy gan nặng, giá trị ban đầu của aminotransferase gan >3x giới hạn trên của mức bình thường, thiếu máu nặng
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân thiếu máu nặng, tắc tĩnh mạch phổi, suy thận trung bình-nặng, suy gan trung bình; đo enzyme gan ban đầu
• Theo dõi nồng độ Hb, enzyme gan, huyết áp
• Phụ nữ trong độ tuổi mang thai nên dùng biện pháp ngừa thai thích hợp

• Thần kinh trung ương (đau đầu, choáng váng, chóng mặt); Tim mạch (đỏ bừng, ứ dịch); Tiêu hóa (kích ứng dạ dày, khó tiêu, tiêu chảy, chướng bụng); Thị giác (rối loạn thị giác như rối loạn tạm thời nhận biết màu sắc, nhìn mờ); Cơ xương (đau cơ, đau lưng); Hô hấp (sung huyết mũi, chảy máu cam); Tác dụng khác (bất ngờ mất hoặc giảm thính giác, cương cứng kéo dài, thiếu máu, rụng tóc, ban đỏ, chảy mồ hôi ban đêm, sốt)

Hướng dẫn đặc biệt

• Tránh dùng nước bưởi chùm
• Chống chỉ định ở bệnh nhân đã biết bị quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của thuốc, đang dùng hoặc dùng gián đoạn bất kỳ dạng nào của nitrate hữu cơ, rối loạn tim mạch nặng (như đau thắt ngực không ổn định, suy tim), tiền sử gần đây bị đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim, suy gan nặng, đã biết có rối loạn thoái hóa võng mạc, mất thị giác ở một mắt vì bệnh thần kinh thị giác do thiếu máu cục bộ tiền phòng không do viêm động mạch, hạ huyết áp (huyết áp <90/50 mmHg)
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân có biến dạng giải phẫu dương vật (ví dụ: gập góc, xơ hóa thể hang hoặc bệnh Peyronie) hoặc ở bệnh nhân có tình trạng khiến dễ bị cương cứng kéo dài (như thiếu máu tế bào hình liềm, đa u tủy hoặc bệnh bạch cầu), rối loạn chảy máu, suy gan nhẹ đến trung bình, suy thận nặng, hạ huyết áp, tăng huyết áp chưa được kiểm soát, tắc nghẽn đường ra thất trái (như hẹp động mạch chủ), loạn nhịp đe dọa tính mạng, đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim trong vòng 6 tháng
• Ngừng thuốc đột ngột có thể gây khởi phát tăng áp động mạch phổi

• Thần kinh trung ương (đau đầu, ngất, choáng váng); Tiêu hóa (trào ngược dạ dày-thực quản, khó tiêu, buồn nôn/nôn); Tim mạch (đỏ bừng, hạ huyết áp, đau thắt ngực, đánh trống ngực, nhịp tim nhanh); Cơ xương (đau lưng, đau cơ, đau chi); Hô hấp (viêm mũi họng, nhiễm trùng đường hô hấp, sung huyết mũi, khó thở, chảy máu cam); Tác dụng khác (mất thính giác đột ngột, tiểu máu, nhìn mở hoặc mất thị giác đột ngột)

Hướng dẫn đặc biệt

• Chống chỉ định ở bệnh nhân đã biết có bệnh tim mạch, nhồi máu cơ tim trong vòng 90 ngày, đau thắt ngực không ổn định hoặc đau thắt ngực khi quan hệ tình dục, suy tim NYHA độ ≥2 trong vòng 6 tháng, loạn nhịp chưa được kiểm soát, hạ huyết áp (<90/50 mmHg) hoặc tăng huyết áp chưa được kiểm soát, đột quỵ trong vòng 6 tháng, mất thị giác ở một mắt vì bệnh thần kinh thị giác do thiếu máu cục bộ tiền phòng không do viêm động mạch & người đang dùng nitrate
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân suy thận hoặc suy gan nhẹ đến trung bình, rối loạn huyết học, không dung nạp galactose, & người đang dùng thuốc trị tăng huyết áp & thuốc chẹn alpha

• Tiêu hóa (buồn nôn/nôn, khó tiêu, tiêu chảy, GERD, viêm dạ dày, khó nuốt, đau bụng & dạ dày-ruột, táo bón, chướng bụng); Thần kinh trung ương (choáng váng, đau đầu); Tim mạch (đánh trống ngực, hạ huyết áp, phù ngoại biên); Hô hấp (ho ra máu, chảy máu cam, sung huyết mũi); Tác dụng khác (thiếu máu)

Hướng dẫn đặc biệt

• Chống chỉ định ở bệnh nhân đang dùng đồng thời hoặc gián đoạn thuốc ức chế PDE5, nitrate hoặc oxid nitric, hạ huyết áp (<95 mmHg), suy gan nặng, bệnh tắc tĩnh mạch phổi
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân đang điều trị tăng huyết áp, hạ huyết áp lúc nghỉ, giảm thể tích, tắc nghẽn nặng đường ra thất trái, rối loạn thần kinh tự chủ, suy trung bình thận hoặc gan
• Phụ nữ trong độ tuổi mang thai nên dùng biện pháp ngừa thai thích hợp

• Thần kinh trung ương (đau đầu, choáng váng); Tim mạch (nóng đỏ bừng); Tiêu hóa (rối loạn tiêu hóa); Tác dụng khác (dễ chảy máu, tăng men gan, triglyceride & bilirubin)

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân đang dùng thuốc kháng đông, chống kết tập tiểu cầu hoặc tiêu sợi huyết, phụ nữ trong thời gian kinh nguyệt, người có cơ địa hoặc dễ bị chảy máu

• Tim mạch (hạ huyết áp, nhịp tim chậm, nhịp tim nhanh, xanh xao, đỏ bừng, đau ngực); Tiêu hóa (rối loạn tiêu hóa, khô miệng): Thần kinh trung ương (đau đầu, lo âu, ngầy ngật); Hô hấp (phù phổi); Cơ xương (đau cơ, đau hàm, run); Tác dụng khác (phản ứng tại vị trí tiêm, mệt mỏi, tăng đường huyết, triệu chứng giống cúm, xanh xao, đổ mồ hôi)

Hướng dẫn đặc biệt

• Tránh dùng ở bệnh nhân suy tim sung huyết vì rối loạn chức năng tâm thu thất trái nặng & ở người bị phù phổi trong khi chỉnh liều
• Truyền tĩnh mạch liên lục qua catheter tĩnh mạch trung tâm với bơm truyền dịch di động; trong lúc chỉnh liều, có thể dùng đường truyền ngoại biên
• Tránh để thoát mạch
• Nên tránh ngưng thuốc đột ngột hoặc giảm một lượng lớn epoprostenol do nguy cơ tăng áp phổi dội ngược
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân có cơ địa chảy máu hoặc bệnh động mạch vành
• Cần theo dõi tình trạng huyết học & tim mạch

• Tim mạch (đỏ bừng, hạ huyết áp, ngất, đánh trống ngực); Thần kinh trung ương (đau đầu, mất ngủ); Tiêu hóa (buồn nôn/nôn); Thần kinh cơ (cứng hàm, đau lưng, chuột rút cơ, đau hàm); Hô hấp (ho, triệu chứng giống cúm); Gan (tăng xét nghiệm chức năng gan)

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng máy phun khí dung phản lực, thời gian của mỗi lần hít là khoảng 15 phút & có thể dùng máy phun khí dung siêu âm với thời gian là 5 phút
• Tránh dùng ở bệnh nhân hạ huyết áp (huyết áp tâm thu <85 mmHg)
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân có tình trạng hoặc dùng thuốc làm tăng nguy cơ ngất, dùng thận trọng ở bệnh nhân suy gan, đang chảy máu hoặc tăng nguy cơ chảy máu
• Ngưng điều trị nếu xảy ra phù phổi trong lúc dùng thuốc
• Nên tránh ngưng thuốc đột ngột hoặc giảm một lượng lớn thuốc do nguy cơ tăng áp phổi dội ngược
• Giảm liều ở bệnh nhân suy gan & thận

• Tiêu hóa (kích ứng tiêu hóa, giảm ngon miệng, tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng); Hô hấp (viêm mũi họng, sung huyết mũi, phù phổi); Cơ xương (đau cơ, đau khớp, đau hàm, đau các chi); Tim mạch (hạ huyết áp, đỏ bừng); Ngoài da (phát ban, cảm giác bỏng rát, ban đỏ); Chuyển hóa/nội tiết (cường giáp, giảm cân, giảm hormone kích thích tuyến giáp); Tác dụng khác (giảm Hb, thiếu máu)

Hướng dẫn đặc biệt

• Chống chỉ định ở bệnh nhân suy gan nặng (Child-Pugh C); bệnh động mạch vành nặng, đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim trong vòng 6 tháng; suy tim mất bù không cần theo dõi y khoa chặt chẽ; biến cố mạch máu não trong vòng 3 tháng qua, loạn nhịp nặng
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân suy gan hoặc thận, đang lọc máu, hạ huyết áp; giảm thể tích; tắc nghẽn thất trái nặng, rối loạn thần kinh tự chủ; bệnh phổi tắc nghẽn hoặc bệnh phổi hạn chế nặng
• Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên dùng biện pháp ngừa thai thích hợp

• Tim mạch (giãn mạch, phù, hạ huyết áp, đỏ bừng); Thần kinh trung ương (đau đầu, choáng váng); Ngoài da (phát ban, ngứa); Tiêu hóa (tiêu chảy, buồn nôn/nôn)
• Tác dụng tại chỗ: Đau tại vị trí tiêm có thể cải thiện sau vài tháng điều trị; phản ứng tại vị trí truyền thuốc

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân suy gan hoặc thận
• Ngừng đột ngột hoặc giảm lượng lớn thuốc có thể làm triệu chứng tăng áp phổi nặng hơn