Carotenoid và flavonoid trong chế độ ăn hàng ngày giúp giảm nguy cơ suy yếu khi về già
13 Oct 2026
Theo một nghiên cứu tại Singapore, tuân thủ chế độ ăn giàu carotenoid và flavonoid ở tuổi trung niên giúp ngăn ngừa tiến triển tình trạng suy yếu khi về già.
Phân tích dữ liệu từ nghiên cứu dựa trên quần thể - Nghiên cứu Sức khỏe Người Hoa Singapore, cho thấy, trong thời gian theo dõi trung bình 20 năm (tuổi trung bình tại thời điểm ban đầu là 51 tuổi và tại thời điểm theo dõi là 72 tuổi), mức tiêu thụ carotenoid và flavonoid ban đầu cao có liên quan đến giảm khả năng suy yếu thể chất. [Nutr J 2025;24:188]
So với những người tham gia có mức tiêu thụ ở ngũ phân vị thấp nhất, nguy cơ suy yếu thể chất khi về già ở nhóm có mức tiêu thụ ở ngũ phân vị cao nhất đã giảm 31% khi xét trên tổng carotenoid (trung vị 10,73 mg/ngày so với 3,24 mg/ngày; tỷ số chênh (OR) 0,69; khoảng tin cậy (CI) 95%: 0,55–0,85; p=0,001) và giảm 20% khi xét trên tổng flavonoid (trung vị 552,1 mg/ngày so với 34,5 mg/ngày; OR 0,80; CI 95%: 0,64–0,99; p=0,019).
Khi đánh giá về yếu và chậm trong kiểu hình suy yếu thể chất khi về già, tổng lượng tiêu thụ carotenoid ban đầu tương quan nghịch với lực bóp tay yếu (ngũ phân vị tiêu thụ cao nhất so với thấp nhất: OR 0,60; CI 95%: 0,49–0,72; p=0,001). Trong khi đó, tổng lượng tiêu thụ flavonoid ban đầu tương quan nghịch với thực hiện bài kiểm tra đứng lên và đi (timed-up-and-go test) chậm (ngũ phân vị tiêu thụ cao nhất so với thấp nhất: OR 0,83; CI 95%: 0,67–1,03; p=0,021).
Khi đánh giá từng chất dinh dưỡng riêng lẻ, khả năng suy yếu thể chất khi về già thấp hơn đáng kể ở nhóm tứ phân vị ban đầu cao nhất so với nhóm thấp nhất ở mức tiêu thụ alpha-carotene (OR 0,78; CI 95%: 0,63–0,95; p=0,037), beta-carotene (OR 0,65, CI 95%: 0,53–0,81; p<0,001), lutein (OR 0,73, CI 95%: 0,59–0,90; p=0,003), flavan-3-ols (OR 0,73, CI 95%: 0,59–0,91; p=0,014) và flavonols (OR 0,75, CI 95%: 0,60–0,93; p=0,012).
Các nhà nghiên cứu giải thích “Mặc dù cơ chế chính xác vẫn còn phức tạp và chưa được hiểu đầy đủ, tác dụng bảo vệ chính của carotenoid và flavonoid có nhiều khả năng là do đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm mạnh của chúng, vì stress oxy hóa và viêm là trung tâm của mất khối cơ và suy giảm chức năng thể chất liên quan đến tuổi”. [J Cachexia Sarcopenia Muscle 2022;13:2772-2790; Am J Clin Nutr 2021;113:437-445]
Họ bổ sung thêm, các hợp chất có khả năng loại bỏ hiệu quả các gốc oxy có hoạt tính “có thể giúp giảm nhẹ hoặc ngăn ngừa tổn thương ty thể và tế bào do stress oxy hóa, cũng như duy trì cân bằng nội môi protein và chức năng cơ xương, nhờ đó bảo vệ chống lại suy giảm thể chất liên quan đến tuổi”. [Clin Nutr Edinb Scotl 2006;25:444-453; Free Radic Biol Med 2019;132:58-66; Antioxidants Basel 2023;12:1063]
Khi mô tả ý nghĩa của các kết quả nghiên cứu, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng các chương trình y tế công cộng nên bao gồm can thiệp để thúc đẩy chế độ ăn giàu carotenoid và flavonoid ở tuổi trung niên nhằm giảm nguy cơ suy yếu thể chất về sau.
Trái cây và rau củ có màu—bao gồm cam, rau lá có màu xanh, bí đỏ, cà rốt, cà chua, bột ớt đỏ—là nguồn thực phẩm chính chứa carotenoid. Mặt khác, flavonoid phân bố rộng rãi trong nhiều loại trái cây, rau, thực vật và thảo mộc. Cả hai nhóm hợp chất này, tùy theo phân nhóm, có cấu trúc hóa học khác nhau, làm ảnh hưởng đến hoạt tính chống oxy hóa, sinh khả dụng và chuyển hóa của chúng. [Antioxidants 2022;11:795; J Nutr Biochem 2002;13:572-584]
Các nhà nghiên cứu cho biết “Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung xác định các phân nhóm cụ thể của carotenoid hoặc flavonoid có lợi trong việc duy trì sức mạnh của cơ và tăng cường hiệu suất thể chất ở người cao tuổi trong các nghiên cứu can thiệp”.
Nghiên cứu bao gồm 10.738 người tham gia (58,3% là nữ) đã hoàn thành một bảng câu hỏi bán định lượng về tần suất tiêu thụ thực phẩm, đã được thẩm định, gồm 165 mục, khi tuyển chọn. Trong số đó, 11,4% bị suy yếu thể chất, được đánh giá bằng phiên bản đã điều chỉnh của kiểu hình Nghiên cứu Sức khỏe Tim mạch (Cardiovascular Health Study phenotype), tại thời điểm theo dõi. Trong số những người bị suy yếu, 69,2% bị yếu, 60,5% bị chậm, 55,8% bị kiệt sức, và 39,4% bị sụt cân.
Các nhà nghiên cứu thừa nhận một số hạn chế của nghiên cứu, bao gồm việc không đánh giá suy yếu thể chất ban đầu và thiếu dữ liệu về mức độ hoạt động thể chất của người tham gia tại thời điểm theo dõi.
Phân tích dữ liệu từ nghiên cứu dựa trên quần thể - Nghiên cứu Sức khỏe Người Hoa Singapore, cho thấy, trong thời gian theo dõi trung bình 20 năm (tuổi trung bình tại thời điểm ban đầu là 51 tuổi và tại thời điểm theo dõi là 72 tuổi), mức tiêu thụ carotenoid và flavonoid ban đầu cao có liên quan đến giảm khả năng suy yếu thể chất. [Nutr J 2025;24:188]
So với những người tham gia có mức tiêu thụ ở ngũ phân vị thấp nhất, nguy cơ suy yếu thể chất khi về già ở nhóm có mức tiêu thụ ở ngũ phân vị cao nhất đã giảm 31% khi xét trên tổng carotenoid (trung vị 10,73 mg/ngày so với 3,24 mg/ngày; tỷ số chênh (OR) 0,69; khoảng tin cậy (CI) 95%: 0,55–0,85; p=0,001) và giảm 20% khi xét trên tổng flavonoid (trung vị 552,1 mg/ngày so với 34,5 mg/ngày; OR 0,80; CI 95%: 0,64–0,99; p=0,019).
Khi đánh giá về yếu và chậm trong kiểu hình suy yếu thể chất khi về già, tổng lượng tiêu thụ carotenoid ban đầu tương quan nghịch với lực bóp tay yếu (ngũ phân vị tiêu thụ cao nhất so với thấp nhất: OR 0,60; CI 95%: 0,49–0,72; p=0,001). Trong khi đó, tổng lượng tiêu thụ flavonoid ban đầu tương quan nghịch với thực hiện bài kiểm tra đứng lên và đi (timed-up-and-go test) chậm (ngũ phân vị tiêu thụ cao nhất so với thấp nhất: OR 0,83; CI 95%: 0,67–1,03; p=0,021).
Khi đánh giá từng chất dinh dưỡng riêng lẻ, khả năng suy yếu thể chất khi về già thấp hơn đáng kể ở nhóm tứ phân vị ban đầu cao nhất so với nhóm thấp nhất ở mức tiêu thụ alpha-carotene (OR 0,78; CI 95%: 0,63–0,95; p=0,037), beta-carotene (OR 0,65, CI 95%: 0,53–0,81; p<0,001), lutein (OR 0,73, CI 95%: 0,59–0,90; p=0,003), flavan-3-ols (OR 0,73, CI 95%: 0,59–0,91; p=0,014) và flavonols (OR 0,75, CI 95%: 0,60–0,93; p=0,012).
Các nhà nghiên cứu giải thích “Mặc dù cơ chế chính xác vẫn còn phức tạp và chưa được hiểu đầy đủ, tác dụng bảo vệ chính của carotenoid và flavonoid có nhiều khả năng là do đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm mạnh của chúng, vì stress oxy hóa và viêm là trung tâm của mất khối cơ và suy giảm chức năng thể chất liên quan đến tuổi”. [J Cachexia Sarcopenia Muscle 2022;13:2772-2790; Am J Clin Nutr 2021;113:437-445]
Họ bổ sung thêm, các hợp chất có khả năng loại bỏ hiệu quả các gốc oxy có hoạt tính “có thể giúp giảm nhẹ hoặc ngăn ngừa tổn thương ty thể và tế bào do stress oxy hóa, cũng như duy trì cân bằng nội môi protein và chức năng cơ xương, nhờ đó bảo vệ chống lại suy giảm thể chất liên quan đến tuổi”. [Clin Nutr Edinb Scotl 2006;25:444-453; Free Radic Biol Med 2019;132:58-66; Antioxidants Basel 2023;12:1063]
Khi mô tả ý nghĩa của các kết quả nghiên cứu, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng các chương trình y tế công cộng nên bao gồm can thiệp để thúc đẩy chế độ ăn giàu carotenoid và flavonoid ở tuổi trung niên nhằm giảm nguy cơ suy yếu thể chất về sau.
Trái cây và rau củ có màu—bao gồm cam, rau lá có màu xanh, bí đỏ, cà rốt, cà chua, bột ớt đỏ—là nguồn thực phẩm chính chứa carotenoid. Mặt khác, flavonoid phân bố rộng rãi trong nhiều loại trái cây, rau, thực vật và thảo mộc. Cả hai nhóm hợp chất này, tùy theo phân nhóm, có cấu trúc hóa học khác nhau, làm ảnh hưởng đến hoạt tính chống oxy hóa, sinh khả dụng và chuyển hóa của chúng. [Antioxidants 2022;11:795; J Nutr Biochem 2002;13:572-584]
Các nhà nghiên cứu cho biết “Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung xác định các phân nhóm cụ thể của carotenoid hoặc flavonoid có lợi trong việc duy trì sức mạnh của cơ và tăng cường hiệu suất thể chất ở người cao tuổi trong các nghiên cứu can thiệp”.
Nghiên cứu bao gồm 10.738 người tham gia (58,3% là nữ) đã hoàn thành một bảng câu hỏi bán định lượng về tần suất tiêu thụ thực phẩm, đã được thẩm định, gồm 165 mục, khi tuyển chọn. Trong số đó, 11,4% bị suy yếu thể chất, được đánh giá bằng phiên bản đã điều chỉnh của kiểu hình Nghiên cứu Sức khỏe Tim mạch (Cardiovascular Health Study phenotype), tại thời điểm theo dõi. Trong số những người bị suy yếu, 69,2% bị yếu, 60,5% bị chậm, 55,8% bị kiệt sức, và 39,4% bị sụt cân.
Các nhà nghiên cứu thừa nhận một số hạn chế của nghiên cứu, bao gồm việc không đánh giá suy yếu thể chất ban đầu và thiếu dữ liệu về mức độ hoạt động thể chất của người tham gia tại thời điểm theo dõi.