Làm việc theo ca là yếu tố nguy cơ của phình động mạch chủ

Theo một nghiên cứu mới, những người làm việc theo ca, đặc biệt là những người có lối sống không lành mạnh, đối mặt với tăng nguy cơ phình động mạch chủ (AA).

Phân tích dữ liệu của hơn 200.000 người tham gia trong UK Biobank cho thấy, làm việc ngoài giờ hành chính (từ 9:00 đến 17:00) liên quan với tăng 26% nguy cơ AA (tỷ số nguy cơ [HR] 1,26; khoảng tin cậy [CI]: 1,06–1,47; p=0,007). [J Am Heart Assoc 2025;doi:10.1161/JAHA.124.040481]

Nguy cơ tiếp tục tăng đến 28% ở những người thường xuyên hoặc luôn làm việc theo ca so với những người chưa từng làm việc theo ca (HR 1,28; CI 95%: 1,04–1,58; p=0,018). Ngược lại, nguy cơ không tăng đáng kể ở những người thỉnh thoảng làm việc theo ca (HR 1,21; CI 95%: 0,97–1,51; p=0,083) và ở những người buộc phải làm ca đêm như một phần công việc theo ca của họ (HR 0,88; CI 95%: 0,66–1,16; p=0,359).

Gánh nặng từ lối sống không lành mạnh

Khi phân tích các hành vi lối sống, lối sống không lành mạnh cho thấy có mối liên quan phụ thuộc mức độ với nguy cơ AA , trong đó nguy cơ tăng lên khi số điểm lối sống không lành mạnh tích lũy tăng lên. Mối liên quan này đặc biệt rõ ở người làm việc theo ca so với người không làm việc theo ca. Ví dụ, nguy cơ AA ở người làm việc theo ca có 4-5 yếu tố lối sống không lành mạnh cao hơn gấp hai lần so với người không làm việc theo ca có 0-1 yếu tố lối sống không lành mạnh (HR 2,26; CI 95%: 1,63–3,14).

Tuy nhiên, phân tích trung gian cho thấy điểm lối sống không lành mạnh tích lũy chỉ giải thích 2,2% (CI 95%: 0,4–11,3) mối liên quan giữa làm việc theo ca và AA. Hút thuốc có tác động trung gian lớn nhất trong các yếu tố được khảo sát, giải thích 6,7% (CI 95%: 2,4–38,4) mối liên quan.

Cơ chế tác động của việc làm việc theo ca gây tăng nguy cơ AA vẫn chưa rõ, nhưng có khả năng liên quan đến rối loạn nhịp sinh học. Theo các nhà nghiên cứu, rối loạn này có thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, tăng co bóp cơ tim, và do đó, tăng tải lượng tim mạch.

Thêm vào đó, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, tuy nghiên cứu nhấn mạnh tác động tích lũy của các hành vi lối sống không lành mạnh đến nguy cơ AA, đặc biệt ở người làm việc theo ca, điểm lối sống không lành mạnh chỉ giải thích một phần nhỏ trong phân tích trung gian. Điều này gợi ý rằng các tác động bất lợi của làm việc theo ca có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác, như tình trạng kinh tế - xã hội và khả năng tiếp cận nguồn lực xã hội.

Họ bổ sung, “Mặc dù thúc đẩy lối sống lành mạnh là quan trọng, kết quả của chúng tôi chỉ ra rằng cần có các can thiệp bổ sung, ngoài việc chỉ thay đổi lối sống, để giảm nguy cơ AA một cách hiệu quả.”

Phân tích bao gồm 213.971 người tham gia làm công ăn lương hoặc tự làm chủ (trung bình 52,5 tuổi, 50,2% là nam, 94,9% là người da trắng) từ UK Biobank; trong đó, 34.883 (16,3%) người báo cáo làm việc theo ca. Những người làm việc theo ca có xu hướng là nam, có trình độ học vấn thấp, hút thuốc, và làm công việc nặng nhọc tại nơi làm việc, so với người không làm việc theo ca.

Các nhà nghiên cứu thừa nhận rằng nghiên cứu bị hạn chế bởi bản chất quan sát, thiếu thông tin chi tiết về kích thước của các AA, và chủ yếu là người da trắng.
Họ nói, “cần có thêm nghiên cứu để đánh giá tính khái quát [của các kết quả này] trên các chủng tộc khác nhau”.