Liệu pháp âm nhạc là hỗ trợ quý giá cho các bệnh nhân ung thư phụ khoa đang được chăm sóc giảm nhẹ tại Singapore
09 Jan 2026
Nghiên cứu định tính đã cho thấy, ở phụ nữ bị ung thư phụ khoa đang điều trị chăm sóc giảm nhẹ nội trú tại Singapore, liệu pháp âm nhạc giúp tạo ra một không gian thoải mái để tách rời khỏi thực tại khó khăn, trân trọng cuộc sống, vượt qua sự đau thương và các cảm xúc thử thách khác.
Các nhà nghiên cứu cho biết, vì vậy, “âm nhạc trị liệu… [có thể] tăng cường sự tập trung và chú ý, và giảm các triệu chứng như lo âu và chán nản [ở bệnh nhân]. Các kết quả này [có thể] đạt được chỉ với một hoặc hai buổi trị liệu lâm sàng.”
Phỏng vấn 10 bệnh nhân được điều trị một buổi và 6 bệnh nhân được điều trị hai buổi âm nhạc trị liệu đã khám phá hai chủ đề chính: (1) trải nghiệm giao tiếp giữa người với người và trải nghiệm thông qua âm nhạc và (2) chức năng của âm nhạc trong liệu pháp âm nhạc. [Front Psychiatry 2025:16:1577545]
Liệu pháp âm nhạc được mô tả như một trải nghiệm mới mẻ, tự phát, dịu dàng và không vội vã. Bệnh nhân cảm thấy âm nhạc là phương tiện để giải thoát, thúc đẩy cảm giác bình thường hóa trong cuộc sống của họ, và cho phép họ tự do thể hiện bản thân.
Theo các bệnh nhân, âm nhạc được phát trong các buổi trị liệu gợi lên nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau, bao gồm bình tĩnh, vui tươi, và kết nối cảm xúc. Họ cho biết âm nhạc mang lại sự an ủi và hân hoan bằng cách khơi gợi ký ức về những người thân yêu, từ đó tạo điều kiện để chia sẻ cởi mở và vượt qua nỗi đau.
Các bệnh nhân cũng cho biết liệu pháp âm nhạc đã trao cho họ cơ hội để sáng tác các bài hát, một số bài đã được hát trực tiếp hoặc ghi âm. Các tác phẩm này được bệnh nhân đánh giá cao, đóng vai trò như cách để lại một “phần” bản thân họ, và diễn đạt cảm xúc cũng như mong muốn của họ dành cho người thân.
Cuối cùng, nhiều người lưu ý rằng sự hiện diện bên giường bệnh của một chuyên gia điều trị bằng âm nhạc, người khuyến khích bệnh nhân tham gia nhạc sống, đã làm cho trải nghiệm trở nên sâu sắc. Các bệnh nhân nhấn mạnh chủ yếu là chất giọng nhẹ nhàng, êm ái của các chuyên gia.
Các nhà nghiên cứu giải thích “các chuyên gia điều trị bằng âm nhạc đã được đào tạo để điều chỉnh và cộng hưởng cảm xúc với bệnh nhân thông qua âm nhạc nhằm mang đến cho bệnh nhân cơ hội để có những khoảnh khắc ý nghĩa, nơi họ có thể cảm thấy được lắng nghe và khám phá cảm xúc nội tâm,”
Họ cho biết, để thực hiện điều đó, các chuyên gia điều trị bằng âm nhạc đã điều chỉnh tông và âm sắc giọng nói của họ để phù hợp với môi trường bệnh viện và tình trạng thể chất cũng như cảm xúc của bệnh nhân.
Các can thiệp trong liệu pháp âm nhạc
Hai chuyên gia điều trị bằng âm nhạc tham gia nghiên cứu đã cung cấp các buổi trị liệu âm nhạc riêng biệt. Mỗi buổi diễn ra bên giường bệnh của bệnh nhân, kéo dài 15–90 phút, và có thể bao gồm >1 phương pháp can thiệp dựa trên nhu cầu của bệnh nhân.
Trong 16 bệnh nhân tham gia nghiên cứu, các phương pháp can thiệp được sử dụng thường xuyên nhất là lựa chọn bài hát, nghe nhạc hồi tưởng, nghe nhạc thư giãn và thảo luận lời bài hát trong “Liệu pháp Âm nhạc Tiếp nhận”. Các can thiệp khác bao gồm ứng tác chủ động, ứng tác đồng cảm, và ứng tác tham chiếu trong “Liệu pháp Âm nhạc Ứng tác”; hát và dùng nhạc cụ trong “Liệu pháp Âm nhạc Tái tạo”; và sáng tác bài hát và kể chuyện qua bài hát trong “Liệu pháp Âm nhạc Sáng tác”.
Lựa chọn bài hát bao gồm việc chuyên gia âm nhạc khuyến khích bệnh nhân chọn và nghe các bài hát họ ưa thích, và giúp xây dựng mối quan hệ gắn kết giữa bệnh nhân và chuyên gia. Trong nghe nhạc hồi tưởng, chuyên gia âm nhạc gợi ý để bệnh nhân hồi tưởng và kể lại ký ức trong bối cảnh trị liệu, từ đó thúc đẩy trò chuyện và tạo điều kiện để thảo luận về những ký ức đáng trân trọng. Với nghe nhạc thư giãn, những bản nhạc có nhịp điệu và cường độ ổn định, đều đặn được phát, nhằm tăng cường sự thoải mái về thể chất. Sở thích âm nhạc của bệnh nhân gồm nhiều thể loại, được phân nhóm thành piano phổ thông (như Richard Clayderman), nhạc cổ điển phổ biến (như Rainbow Connection), nhạc cổ điển, nhạc về đất nước và thánh ca (như Amazing Grace).
Các nhà nghiên cứu lưu ý, “các phương pháp ‘Liệu pháp Âm nhạc Tiếp nhận’ kể trên phù hợp nhất với nhóm đối tượng bệnh nhân được nghiên cứu vì nhiều bệnh nhân đang tìm kiếm sự an ủi ở giai đoạn này, và các phương pháp tiếp nhận không đòi hỏi họ phải vận động thể chất để chủ động tham gia,”
Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rằng liệu pháp âm nhạc cần được điều chỉnh phù hợp theo mức độ sẵn sàng của bệnh nhân và không nhằm bất kỳ mục đích nào khác, như mong muốn của chuyên gia điều trị để xử lý các cảm xúc sâu kín và khó khăn.
Giá trị về chi phí
Trong năm 2023, Bộ Y tế Singapore đã cam kết cấp kinh phí cho bệnh nhân chăm sóc giảm nhẹ tại các bệnh viện, chăm sóc tại nhà, và trung tâm chăm sóc ban ngày. Và các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng, nghiên cứu hiện tại củng cố cơ sở để tích hợp liệu pháp âm nhạc vào tiêu chuẩn chăm sóc giảm nhẹ . [https://www.moh.gov.sg/news-highlights/details/launch-of-the-2023-national-strategy-for-palliative-care]
Các nhà nghiên cứu cho biết, “liệu pháp âm nhạc là một can thiệp ít tốn kém sử dụng phương pháp tiếp cận lấy bệnh nhân làm trung tâm để chăm sóc bệnh nhân… Một tầm nhìn bền vững về chi phí có thể xem xét cách một trải nghiệm âm nhạc chung có thể giúp đẩy nhanh việc xây dựng mối quan hệ gắn kết giữa bệnh nhân và chuyên gia, [điều này rất quan trọng] để đạt được kết quả tích cực trong trị liệu,” [BMC Psychol 2019;7:91; Curr Med Chem 2024;doi:10.2174/0109298673307490240614053104]
Họ bổ sung, thực tế là hầu hết bệnh nhân tham gia nghiên cứu đã nhận được nhiều lợi ích chỉ trong một hoặc hai buổi trị liệu. Điều này cho thấy, với liệu pháp âm nhạc, các kết quả đáng kể có thể đạt được ngay cả với số buổi hạn chế.
Mặc dù thừa nhận rằng nghiên cứu này không có dữ liệu về tiết kiệm chi phí, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng nghiên cứu của họ là bước tiến để đạt được hiểu biết sâu hơn về giá trị của liệu pháp âm nhạc như định nghĩa bởi chính những người nhận. “Điều này có thể giúp định hình các nghiên cứu trong tương lai để đo lường giá trị theo mô hình chăm sóc sức khỏe dựa trên giá trị.”
Các nhà nghiên cứu cho biết, vì vậy, “âm nhạc trị liệu… [có thể] tăng cường sự tập trung và chú ý, và giảm các triệu chứng như lo âu và chán nản [ở bệnh nhân]. Các kết quả này [có thể] đạt được chỉ với một hoặc hai buổi trị liệu lâm sàng.”
Phỏng vấn 10 bệnh nhân được điều trị một buổi và 6 bệnh nhân được điều trị hai buổi âm nhạc trị liệu đã khám phá hai chủ đề chính: (1) trải nghiệm giao tiếp giữa người với người và trải nghiệm thông qua âm nhạc và (2) chức năng của âm nhạc trong liệu pháp âm nhạc. [Front Psychiatry 2025:16:1577545]
Liệu pháp âm nhạc được mô tả như một trải nghiệm mới mẻ, tự phát, dịu dàng và không vội vã. Bệnh nhân cảm thấy âm nhạc là phương tiện để giải thoát, thúc đẩy cảm giác bình thường hóa trong cuộc sống của họ, và cho phép họ tự do thể hiện bản thân.
Theo các bệnh nhân, âm nhạc được phát trong các buổi trị liệu gợi lên nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau, bao gồm bình tĩnh, vui tươi, và kết nối cảm xúc. Họ cho biết âm nhạc mang lại sự an ủi và hân hoan bằng cách khơi gợi ký ức về những người thân yêu, từ đó tạo điều kiện để chia sẻ cởi mở và vượt qua nỗi đau.
Các bệnh nhân cũng cho biết liệu pháp âm nhạc đã trao cho họ cơ hội để sáng tác các bài hát, một số bài đã được hát trực tiếp hoặc ghi âm. Các tác phẩm này được bệnh nhân đánh giá cao, đóng vai trò như cách để lại một “phần” bản thân họ, và diễn đạt cảm xúc cũng như mong muốn của họ dành cho người thân.
Cuối cùng, nhiều người lưu ý rằng sự hiện diện bên giường bệnh của một chuyên gia điều trị bằng âm nhạc, người khuyến khích bệnh nhân tham gia nhạc sống, đã làm cho trải nghiệm trở nên sâu sắc. Các bệnh nhân nhấn mạnh chủ yếu là chất giọng nhẹ nhàng, êm ái của các chuyên gia.
Các nhà nghiên cứu giải thích “các chuyên gia điều trị bằng âm nhạc đã được đào tạo để điều chỉnh và cộng hưởng cảm xúc với bệnh nhân thông qua âm nhạc nhằm mang đến cho bệnh nhân cơ hội để có những khoảnh khắc ý nghĩa, nơi họ có thể cảm thấy được lắng nghe và khám phá cảm xúc nội tâm,”
Họ cho biết, để thực hiện điều đó, các chuyên gia điều trị bằng âm nhạc đã điều chỉnh tông và âm sắc giọng nói của họ để phù hợp với môi trường bệnh viện và tình trạng thể chất cũng như cảm xúc của bệnh nhân.
Các can thiệp trong liệu pháp âm nhạc
Hai chuyên gia điều trị bằng âm nhạc tham gia nghiên cứu đã cung cấp các buổi trị liệu âm nhạc riêng biệt. Mỗi buổi diễn ra bên giường bệnh của bệnh nhân, kéo dài 15–90 phút, và có thể bao gồm >1 phương pháp can thiệp dựa trên nhu cầu của bệnh nhân.
Trong 16 bệnh nhân tham gia nghiên cứu, các phương pháp can thiệp được sử dụng thường xuyên nhất là lựa chọn bài hát, nghe nhạc hồi tưởng, nghe nhạc thư giãn và thảo luận lời bài hát trong “Liệu pháp Âm nhạc Tiếp nhận”. Các can thiệp khác bao gồm ứng tác chủ động, ứng tác đồng cảm, và ứng tác tham chiếu trong “Liệu pháp Âm nhạc Ứng tác”; hát và dùng nhạc cụ trong “Liệu pháp Âm nhạc Tái tạo”; và sáng tác bài hát và kể chuyện qua bài hát trong “Liệu pháp Âm nhạc Sáng tác”.
Lựa chọn bài hát bao gồm việc chuyên gia âm nhạc khuyến khích bệnh nhân chọn và nghe các bài hát họ ưa thích, và giúp xây dựng mối quan hệ gắn kết giữa bệnh nhân và chuyên gia. Trong nghe nhạc hồi tưởng, chuyên gia âm nhạc gợi ý để bệnh nhân hồi tưởng và kể lại ký ức trong bối cảnh trị liệu, từ đó thúc đẩy trò chuyện và tạo điều kiện để thảo luận về những ký ức đáng trân trọng. Với nghe nhạc thư giãn, những bản nhạc có nhịp điệu và cường độ ổn định, đều đặn được phát, nhằm tăng cường sự thoải mái về thể chất. Sở thích âm nhạc của bệnh nhân gồm nhiều thể loại, được phân nhóm thành piano phổ thông (như Richard Clayderman), nhạc cổ điển phổ biến (như Rainbow Connection), nhạc cổ điển, nhạc về đất nước và thánh ca (như Amazing Grace).
Các nhà nghiên cứu lưu ý, “các phương pháp ‘Liệu pháp Âm nhạc Tiếp nhận’ kể trên phù hợp nhất với nhóm đối tượng bệnh nhân được nghiên cứu vì nhiều bệnh nhân đang tìm kiếm sự an ủi ở giai đoạn này, và các phương pháp tiếp nhận không đòi hỏi họ phải vận động thể chất để chủ động tham gia,”
Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rằng liệu pháp âm nhạc cần được điều chỉnh phù hợp theo mức độ sẵn sàng của bệnh nhân và không nhằm bất kỳ mục đích nào khác, như mong muốn của chuyên gia điều trị để xử lý các cảm xúc sâu kín và khó khăn.
Giá trị về chi phí
Trong năm 2023, Bộ Y tế Singapore đã cam kết cấp kinh phí cho bệnh nhân chăm sóc giảm nhẹ tại các bệnh viện, chăm sóc tại nhà, và trung tâm chăm sóc ban ngày. Và các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng, nghiên cứu hiện tại củng cố cơ sở để tích hợp liệu pháp âm nhạc vào tiêu chuẩn chăm sóc giảm nhẹ . [https://www.moh.gov.sg/news-highlights/details/launch-of-the-2023-national-strategy-for-palliative-care]
Các nhà nghiên cứu cho biết, “liệu pháp âm nhạc là một can thiệp ít tốn kém sử dụng phương pháp tiếp cận lấy bệnh nhân làm trung tâm để chăm sóc bệnh nhân… Một tầm nhìn bền vững về chi phí có thể xem xét cách một trải nghiệm âm nhạc chung có thể giúp đẩy nhanh việc xây dựng mối quan hệ gắn kết giữa bệnh nhân và chuyên gia, [điều này rất quan trọng] để đạt được kết quả tích cực trong trị liệu,” [BMC Psychol 2019;7:91; Curr Med Chem 2024;doi:10.2174/0109298673307490240614053104]
Họ bổ sung, thực tế là hầu hết bệnh nhân tham gia nghiên cứu đã nhận được nhiều lợi ích chỉ trong một hoặc hai buổi trị liệu. Điều này cho thấy, với liệu pháp âm nhạc, các kết quả đáng kể có thể đạt được ngay cả với số buổi hạn chế.
Mặc dù thừa nhận rằng nghiên cứu này không có dữ liệu về tiết kiệm chi phí, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng nghiên cứu của họ là bước tiến để đạt được hiểu biết sâu hơn về giá trị của liệu pháp âm nhạc như định nghĩa bởi chính những người nhận. “Điều này có thể giúp định hình các nghiên cứu trong tương lai để đo lường giá trị theo mô hình chăm sóc sức khỏe dựa trên giá trị.”