Liệu trình điều trị ustekinumab 4 tuần giúp tăng cường đáp ứng trong bệnh Crohn
10 Oct 2026
Theo một nghiên cứu hồi cứu quy mô nhỏ, đối với bệnh nhân mắc bệnh Crohn (CD) đáp ứng chưa đạt tối ưu với ustekinumab, việc tăng gấp đôi tần suất dùng thuốc từ mỗi 8 tuần lên mỗi 4 tuần đã mang lại những cải thiện có ý nghĩa về các kết cục khách quan và báo cáo từ bệnh nhân.
Theo báo cáo của bác sĩ Vikash Sagar và các đồng nghiệp từ Frimley Health NHS Foundation Trust (Vương quốc Anh), sau khi tăng liều, 91% bệnh nhân đạt cải thiện ở ít nhất một thông số về bệnh. [AIBD 2025, abstract 96]
Kết quả chẩn đoán hình ảnh ruột non sau 12 tháng cho thấy bệnh cải thiện ở 67% bệnh nhân; 24% bệnh nhân đạt ổn định, trong khi 10% có tình trạng xấu đi. Các điểm số nhu động khách quan tích hợp trong chụp MR ruột được cải thiện ở 83% bệnh nhân (điểm trung vị GIQuant 76–119).
Ghi nhận giảm các dấu ấn viêm như C-reactive protein (CRP) và calprotectin trong phân (FC) lần lượt ở 70% và 80% bệnh nhân. Điểm số Nội soi Đơn giản cho CD (SES-CD) cũng được cải thiện.
Về các kết cục do bệnh nhân tự báo cáo, 55% ghi nhận cải thiện, trong khi 36% cho biết không thay đổi. 9% còn lại vẫn tiếp tục không có triệu chứng.
Không có biến cố bất lợi nào được ghi nhận trong suốt thời gian nghiên cứu.
Phân tích bao gồm 23 bệnh nhân CD (tuổi trung vị là 47, 57% là nữ) tại Frimley Health NHS Foundation Trust, những người được tăng liều ustekinumab từ mỗi 8 tuần lên mỗi 4 tuần. Thời gian trung vị đến khi tăng liều là 16 tháng.
Theo phân loại Montreal, tại thời điểm ban đầu có 35% bệnh nhân có bệnh L1, 9% thuộc L2 và 57% thuộc L3. Tổng cộng 22% bệnh nhân có bệnh lý quanh hậu môn.
Theo Vikash Sagar và các đồng nghiệp, dữ liệu từ quần thể đời thực này phù hợp với các kết quả đã được báo cáo trong các nghiên cứu tiến cứu quy mô nhỏ.
“Với sự xuất hiện của các thuốc ustekinumab sinh học tương tự, việc rút ngắn khoảng cách liều nên được xem là một lựa chọn khả thi và tiết kiệm chi phí thay thế cho việc chuyển đổi sang thuốc sinh học khác ở những bệnh nhân CD phù hợp,” nhóm nghiên cứu cho biết.
Ustekinumab cho hiệu quả tương đương thuốc kháng TNF
Trong một nghiên cứu riêng biệt, hiệu quả trên lâm sàng và trên nội soi của ustekinumab ở bệnh nhân CD tương đương với các thuốc kháng yếu tố hoại tử khối u (thuốc kháng TNF), bất kể bệnh nhân đã từng sử dụng thuốc sinh học trước đó hay chưa.
Trong một quần thể đời thực gồm các bệnh nhân CD có bệnh đang hoạt động mức độ trung bình đến nặng, khởi trị liệu pháp sinh học hàng một hoặc hàng hai, tỷ lệ lui bệnh lâm sàng tại tuần 52 là 77,6% với ustekinumab so với 72% với các thuốc kháng TNF ở nhóm chưa từng dùng thuốc sinh học (p=0,57), và lần lượt là 55,6% so với 47,6% ở nhóm đã thất bại với thuốc sinh học trước đó (p=0,52). [AIBD 2025, abstract 112]
Tỷ lệ lui bệnh lâm sàng không dùng steroid cũng tương tự giữa ustekinumab và thuốc kháng TNF: 63,1% so với 65,8% ở nhóm chưa dùng thuốc sinh học (p=0,42), và 57,1% so với 44,7% ở nhóm thất bại với thuốc sinh học (p=0,36).
Lui bệnh trên nội soi xảy ra với tỷ lệ tương đương giữa nhóm điều trị bằng ustekinumab và nhóm điều trị thuốc kháng TNF, cả ở nhóm chưa dùng thuốc sinh học (70,7% so với 67,2%; p=0,36) và nhóm thất bại với thuốc sinh học (37,8% so với 40,8%; p=0,38). Không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa hai nhóm về đáp ứng lâm sàng và lui bệnh sinh hóa ở tuần 52.
Trong nhóm bệnh nhân thất bại với thuốc sinh học, ustekinumab có liên quan đến tỷ lệ thấp hơn có ý nghĩa về mất đáp ứng thứ phát (13,8% so với 23,7%; p=0,006) và ít biến cố bất lợi nghiêm trọng hơn (12,5% so với 28,3%; p<0,01) so với thuốc kháng TNF.
Trong nhóm chưa từng dùng thuốc sinh học, sự duy trì điều trị cao hơn rõ rệt với ustekinumab so với thuốc kháng TNF (96,9% so với 80,8%; p=0,029), đồng thời đi kèm với tỷ lệ tái phát thấp hơn (3,1% so với 11,1%; p=0,01).
Phân tích bao gồm 530 bệnh nhân CD, trong đó khởi trị với ustekinumab là 226 bệnh nhân, infliximab là 172 bệnh nhân, và adalimumab là 132 bệnh nhân. Các tiêu chí chính bao gồm lui bệnh lâm sàng (chỉ số Harvey–Bradshaw ≤4), lui bệnh trên nội soi (điểm SES-CD ≤3 hoặc điểm Rutgeerts i0 hoặc i1), và lui bệnh lâm sàng không dùng steroid ở tuần 52.
Theo các tác giả, nhìn chung, các phát hiện này cho thấy ustekinumab là một lựa chọn sinh học khả thi ở bước 1 hoặc bước 2 trong điều trị CD.
Theo báo cáo của bác sĩ Vikash Sagar và các đồng nghiệp từ Frimley Health NHS Foundation Trust (Vương quốc Anh), sau khi tăng liều, 91% bệnh nhân đạt cải thiện ở ít nhất một thông số về bệnh. [AIBD 2025, abstract 96]
Kết quả chẩn đoán hình ảnh ruột non sau 12 tháng cho thấy bệnh cải thiện ở 67% bệnh nhân; 24% bệnh nhân đạt ổn định, trong khi 10% có tình trạng xấu đi. Các điểm số nhu động khách quan tích hợp trong chụp MR ruột được cải thiện ở 83% bệnh nhân (điểm trung vị GIQuant 76–119).
Ghi nhận giảm các dấu ấn viêm như C-reactive protein (CRP) và calprotectin trong phân (FC) lần lượt ở 70% và 80% bệnh nhân. Điểm số Nội soi Đơn giản cho CD (SES-CD) cũng được cải thiện.
Về các kết cục do bệnh nhân tự báo cáo, 55% ghi nhận cải thiện, trong khi 36% cho biết không thay đổi. 9% còn lại vẫn tiếp tục không có triệu chứng.
Không có biến cố bất lợi nào được ghi nhận trong suốt thời gian nghiên cứu.
Phân tích bao gồm 23 bệnh nhân CD (tuổi trung vị là 47, 57% là nữ) tại Frimley Health NHS Foundation Trust, những người được tăng liều ustekinumab từ mỗi 8 tuần lên mỗi 4 tuần. Thời gian trung vị đến khi tăng liều là 16 tháng.
Theo phân loại Montreal, tại thời điểm ban đầu có 35% bệnh nhân có bệnh L1, 9% thuộc L2 và 57% thuộc L3. Tổng cộng 22% bệnh nhân có bệnh lý quanh hậu môn.
Theo Vikash Sagar và các đồng nghiệp, dữ liệu từ quần thể đời thực này phù hợp với các kết quả đã được báo cáo trong các nghiên cứu tiến cứu quy mô nhỏ.
“Với sự xuất hiện của các thuốc ustekinumab sinh học tương tự, việc rút ngắn khoảng cách liều nên được xem là một lựa chọn khả thi và tiết kiệm chi phí thay thế cho việc chuyển đổi sang thuốc sinh học khác ở những bệnh nhân CD phù hợp,” nhóm nghiên cứu cho biết.
Ustekinumab cho hiệu quả tương đương thuốc kháng TNF
Trong một nghiên cứu riêng biệt, hiệu quả trên lâm sàng và trên nội soi của ustekinumab ở bệnh nhân CD tương đương với các thuốc kháng yếu tố hoại tử khối u (thuốc kháng TNF), bất kể bệnh nhân đã từng sử dụng thuốc sinh học trước đó hay chưa.
Trong một quần thể đời thực gồm các bệnh nhân CD có bệnh đang hoạt động mức độ trung bình đến nặng, khởi trị liệu pháp sinh học hàng một hoặc hàng hai, tỷ lệ lui bệnh lâm sàng tại tuần 52 là 77,6% với ustekinumab so với 72% với các thuốc kháng TNF ở nhóm chưa từng dùng thuốc sinh học (p=0,57), và lần lượt là 55,6% so với 47,6% ở nhóm đã thất bại với thuốc sinh học trước đó (p=0,52). [AIBD 2025, abstract 112]
Tỷ lệ lui bệnh lâm sàng không dùng steroid cũng tương tự giữa ustekinumab và thuốc kháng TNF: 63,1% so với 65,8% ở nhóm chưa dùng thuốc sinh học (p=0,42), và 57,1% so với 44,7% ở nhóm thất bại với thuốc sinh học (p=0,36).
Lui bệnh trên nội soi xảy ra với tỷ lệ tương đương giữa nhóm điều trị bằng ustekinumab và nhóm điều trị thuốc kháng TNF, cả ở nhóm chưa dùng thuốc sinh học (70,7% so với 67,2%; p=0,36) và nhóm thất bại với thuốc sinh học (37,8% so với 40,8%; p=0,38). Không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa hai nhóm về đáp ứng lâm sàng và lui bệnh sinh hóa ở tuần 52.
Trong nhóm bệnh nhân thất bại với thuốc sinh học, ustekinumab có liên quan đến tỷ lệ thấp hơn có ý nghĩa về mất đáp ứng thứ phát (13,8% so với 23,7%; p=0,006) và ít biến cố bất lợi nghiêm trọng hơn (12,5% so với 28,3%; p<0,01) so với thuốc kháng TNF.
Trong nhóm chưa từng dùng thuốc sinh học, sự duy trì điều trị cao hơn rõ rệt với ustekinumab so với thuốc kháng TNF (96,9% so với 80,8%; p=0,029), đồng thời đi kèm với tỷ lệ tái phát thấp hơn (3,1% so với 11,1%; p=0,01).
Phân tích bao gồm 530 bệnh nhân CD, trong đó khởi trị với ustekinumab là 226 bệnh nhân, infliximab là 172 bệnh nhân, và adalimumab là 132 bệnh nhân. Các tiêu chí chính bao gồm lui bệnh lâm sàng (chỉ số Harvey–Bradshaw ≤4), lui bệnh trên nội soi (điểm SES-CD ≤3 hoặc điểm Rutgeerts i0 hoặc i1), và lui bệnh lâm sàng không dùng steroid ở tuần 52.
Theo các tác giả, nhìn chung, các phát hiện này cho thấy ustekinumab là một lựa chọn sinh học khả thi ở bước 1 hoặc bước 2 trong điều trị CD.