Thái cực quyền không thua kém CBT-I trong quản lý dài hạn chứng mất ngủ
13 Oct 2026
Các nhà nghiên cứu từ Trường Y tế Công cộng, Đại học Hồng Kông (HKU) cho thấy thái cực quyền không thua kém liệu pháp nhận thức – hành vi cho bệnh mất ngủ (CBT-I) trong việc duy trì lợi ích, giúp cải thiện ở tháng thứ 15, trên người trung niên và cao tuổi bị mất ngủ mạn tính.
Nghiên cứu ngẫu nhiên, không thua kém, gồm 200 người Trung Quốc ≥50 tuổi, bị mất ngủ mạn tính, được chẩn đoán theo Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần, ấn bản thứ 5 (DSM-5). Nghiên cứu được thực hiện tại một trung tâm nghiên cứu tại Hồng Kông, tuyển chọn người tham gia từ cộng đồng địa phương trong giai đoạn từ tháng 5/2020 đến tháng 7/2022. Người tham gia được phân nhóm ngẫu nhiên theo tỷ lệ 1:1 vào nhóm thái cực quyền hoặc CBT-I, phương pháp điều trị tiêu chuẩn của mất ngủ mạn tính. Thái cực quyền và CBT-I (mỗi buổi kéo dài 1 giờ, 2 lần/tuần) được triển khai theo hình thức nhóm tại Trường Y tế Công cộng, HKU trong 3 tháng (tổng cộng 24 buổi). Sự tham gia được ghi nhận bởi hướng dẫn viên là một thang đo về tuân thủ điều trị. Các kết cục được đánh giá tại thời điểm ban đầu, sau can thiệp (tháng thứ 3) và sau khi theo dõi 12 tháng (tháng thứ 15). [BMJ 2025;391:e084320]
Ở tháng thứ 3, so với ban đầu, điểm số Chỉ số mức độ nặng của mất ngủ (ISI) ở nhóm thái cực quyền giảm 6,67 (khoảng tin cậy [CI] 95%: 5,61–7,73) so với 11,19 (CI 95%: 10,06–12,32) ở nhóm CBT-I, khác biệt giữa hai nhóm là 4,52 (-∞ đến 5,81). Ở tháng thứ 15, mức giảm lần lượt là 9,51 (CI 95%: 8,47–10,54) và 10,18 (CI 95%: 8,97–11,40), với khác biệt giữa hai nhóm là 0,68 (CI 95%: -∞ đến 2,00). So với CBT-I, thái cực quyền được xem là kém hơn ở tháng thứ 3 vì giới hạn trên của khoảng tin cậy vượt quá mức giới hạn không thua kém; trong khi được xem là không thua kém ở tháng thứ 15 vì giới hạn trên của khoảng tin cậy nằm trong giới hạn không thua kém.
Các kết quả này hơi khác so với một nghiên cứu trước đây trên bệnh nhân ung thư vú đã điều trị thành công và bị mất ngủ. Nghiên cứu đó cho thấy thái cực quyền không thua kém CBT-I ở cả hai thời điểm 3 tháng và 12 tháng theo dõi sau can thiệp. Tác giả của nghiên cứu hiện tại cho rằng sự khác biệt về kết quả là do khác biệt về đặc điểm lâm sàng (như sự gia tăng về mức độ trầm cảm, lo âu và mệt mỏi) và đặc điểm mất ngủ giữa các bệnh nhân có tiền sử ung thư vú và người tham gia trong nghiên cứu này. [J Clin Oncol 2017;35:2656-2665; Sleep Med Rev 2006;10:419-429]
Ở Hồng Kông, 30–50% người trung niên và cao tuổi được ghi nhận có vấn đề mất ngủ; trong đó, tuổi cao là yếu tố dự báo chính. Mất ngủ mạn tính ở người trung niên và cao tuổi có liên quan đến tăng nguy cơ tim mạch, rối loạn tâm thần và suy giảm nhận thức, từ đó làm tăng tỷ lệ nhập viện và tử vong, cũng như gánh nặng tài chính lên hệ thống y tế và kinh tế–xã hội. [Sleep Res 2011;20:117-126; Lancet 2012;379:1129-1141]
Giáo sư Parco Ming-Fai Siu, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết “Trong khi CBT-I giúp giảm nhanh triệu chứng, thái cực quyền giúp cải thiện bền vững, dài hạn mà không gặp rào cản về chi phí hay sự thiếu hụt nhà trị liệu. Đối với nhiều người trung niên và cao tuổi đang vật lộn với mất ngủ mạn tính, tiếp cận CBT-I thường đồng nghĩa với chờ đợi lâu và chi phí cao.”
Giáo sư Siu nhận định “Nghiên cứu của chúng tôi cung cấp bằng chứng mạnh mẽ cho việc thái cực quyền có thể là một lựa chọn thực tiễn — cung cấp một can thiệp dựa trên lối sống, giúp cải thiện giấc ngủ đồng thời thúc đẩy toàn bộ sức khỏe thể chất và tinh thần. Đây không chỉ đơn thuần là tin tốt cho người bị mất ngủ. Thay vì chỉ phụ thuộc vào chuyển tuyến lâm sàng, bệnh nhân có thể tích hợp các can thiệp dựa trên lối sống vào quản lý mất ngủ. Điều này giúp cá nhân chủ động kiểm soát sức khỏe của mình”.
Nghiên cứu ngẫu nhiên, không thua kém, gồm 200 người Trung Quốc ≥50 tuổi, bị mất ngủ mạn tính, được chẩn đoán theo Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần, ấn bản thứ 5 (DSM-5). Nghiên cứu được thực hiện tại một trung tâm nghiên cứu tại Hồng Kông, tuyển chọn người tham gia từ cộng đồng địa phương trong giai đoạn từ tháng 5/2020 đến tháng 7/2022. Người tham gia được phân nhóm ngẫu nhiên theo tỷ lệ 1:1 vào nhóm thái cực quyền hoặc CBT-I, phương pháp điều trị tiêu chuẩn của mất ngủ mạn tính. Thái cực quyền và CBT-I (mỗi buổi kéo dài 1 giờ, 2 lần/tuần) được triển khai theo hình thức nhóm tại Trường Y tế Công cộng, HKU trong 3 tháng (tổng cộng 24 buổi). Sự tham gia được ghi nhận bởi hướng dẫn viên là một thang đo về tuân thủ điều trị. Các kết cục được đánh giá tại thời điểm ban đầu, sau can thiệp (tháng thứ 3) và sau khi theo dõi 12 tháng (tháng thứ 15). [BMJ 2025;391:e084320]
Ở tháng thứ 3, so với ban đầu, điểm số Chỉ số mức độ nặng của mất ngủ (ISI) ở nhóm thái cực quyền giảm 6,67 (khoảng tin cậy [CI] 95%: 5,61–7,73) so với 11,19 (CI 95%: 10,06–12,32) ở nhóm CBT-I, khác biệt giữa hai nhóm là 4,52 (-∞ đến 5,81). Ở tháng thứ 15, mức giảm lần lượt là 9,51 (CI 95%: 8,47–10,54) và 10,18 (CI 95%: 8,97–11,40), với khác biệt giữa hai nhóm là 0,68 (CI 95%: -∞ đến 2,00). So với CBT-I, thái cực quyền được xem là kém hơn ở tháng thứ 3 vì giới hạn trên của khoảng tin cậy vượt quá mức giới hạn không thua kém; trong khi được xem là không thua kém ở tháng thứ 15 vì giới hạn trên của khoảng tin cậy nằm trong giới hạn không thua kém.
Các kết quả này hơi khác so với một nghiên cứu trước đây trên bệnh nhân ung thư vú đã điều trị thành công và bị mất ngủ. Nghiên cứu đó cho thấy thái cực quyền không thua kém CBT-I ở cả hai thời điểm 3 tháng và 12 tháng theo dõi sau can thiệp. Tác giả của nghiên cứu hiện tại cho rằng sự khác biệt về kết quả là do khác biệt về đặc điểm lâm sàng (như sự gia tăng về mức độ trầm cảm, lo âu và mệt mỏi) và đặc điểm mất ngủ giữa các bệnh nhân có tiền sử ung thư vú và người tham gia trong nghiên cứu này. [J Clin Oncol 2017;35:2656-2665; Sleep Med Rev 2006;10:419-429]
Ở Hồng Kông, 30–50% người trung niên và cao tuổi được ghi nhận có vấn đề mất ngủ; trong đó, tuổi cao là yếu tố dự báo chính. Mất ngủ mạn tính ở người trung niên và cao tuổi có liên quan đến tăng nguy cơ tim mạch, rối loạn tâm thần và suy giảm nhận thức, từ đó làm tăng tỷ lệ nhập viện và tử vong, cũng như gánh nặng tài chính lên hệ thống y tế và kinh tế–xã hội. [Sleep Res 2011;20:117-126; Lancet 2012;379:1129-1141]
Giáo sư Parco Ming-Fai Siu, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết “Trong khi CBT-I giúp giảm nhanh triệu chứng, thái cực quyền giúp cải thiện bền vững, dài hạn mà không gặp rào cản về chi phí hay sự thiếu hụt nhà trị liệu. Đối với nhiều người trung niên và cao tuổi đang vật lộn với mất ngủ mạn tính, tiếp cận CBT-I thường đồng nghĩa với chờ đợi lâu và chi phí cao.”
Giáo sư Siu nhận định “Nghiên cứu của chúng tôi cung cấp bằng chứng mạnh mẽ cho việc thái cực quyền có thể là một lựa chọn thực tiễn — cung cấp một can thiệp dựa trên lối sống, giúp cải thiện giấc ngủ đồng thời thúc đẩy toàn bộ sức khỏe thể chất và tinh thần. Đây không chỉ đơn thuần là tin tốt cho người bị mất ngủ. Thay vì chỉ phụ thuộc vào chuyển tuyến lâm sàng, bệnh nhân có thể tích hợp các can thiệp dựa trên lối sống vào quản lý mất ngủ. Điều này giúp cá nhân chủ động kiểm soát sức khỏe của mình”.