Vắc-xin thường quy có liên quan đến nguy cơ ngưng thở cao hơn ở trẻ sinh non nhập viện
14 Jan 2026
Theo một nghiên cứu mới đây, trẻ sinh non nhập viện tiêm vắc-xin thường quy ở tháng thứ 2 có nguy cơ xuất hiện một đợt ngưng thở trong vòng 48 giờ cao hơn so với trẻ không tiêm vắc-xin.
Các nhà nghiên cứu cho biết: “Các phát hiện của chúng tôi về sự gia tăng các đợt ngưng thở sau tiêm vắc-xin ở trẻ sinh non phù hợp với những nghiên cứu quan sát trước đây và các cảnh báo có trong tờ hướng dẫn đi kèm vắc-xin.”
Các nhà nghiên cứu đã tiến hành một thử nghiệm đa trung tâm, tiến cứu, nhãn mở trên 223 trẻ sinh non (tuổi thai trung bình 27,6 tuần), nhập viện từ khi sinh tại ba đơn vị chăm sóc tích cực sơ sinh (NICU) ở Mỹ từ tháng 8/2018 đến tháng 10/2021. Trẻ tham gia được phân ngẫu nhiên theo tỷ lệ 1:1 vào hai nhóm: nhóm tiêm vắc-xin ở tháng thứ 2 (n=107) và nhóm không tiêm vắc-xin (n=116). Trong vòng 12 giờ sau phân nhóm, nhóm tiêm chủng đã tiêm các loại vắc-xin sau: PCV13*, DtaP**, HBV***, IPV+ và HiB++. [JAMA Pediatr;doi:10.1001/jamapediatrics.2024.5311]
Trong 48 giờ theo dõi, tỷ lệ trẻ tiêm vắc-xin có ít nhất một đợt ngưng thở cao hơn đáng kể so với nhóm không tiêm vắc-xin (24% so với 10%; tỷ số chênh điều chỉnh [adjOR]: 2,7; p=0,01).
Khi phân tích lại các tiêu chí chính và phụ trong cả hai quần thể dự định điều trị (ITT - intention-to-treat) và theo quy trình (per-protocol), nguy cơ ngưng thở vẫn cao hơn đáng kể ở nhóm tiêm vắc-xin so với nhóm không tiêm: adjOR: 2,86 [ITT]; adjOR: 3,22 [per-protocol].
Phân tích dưới nhóm theo tuổi hậu kinh nguyệt (PMA - postmenstrual age), tỷ lệ trẻ bị ít nhất một đợt ngưng thở vẫn cao hơn ở nhóm được tiêm vắc-xin so với nhóm không tiêm, bất kể tuổi PMA:
Trẻ có PMA ≥37 tuần: 30% ở nhóm tiêm vắc-xin so với 6% ở nhóm không tiêm; adjOR = 5,29)
Trẻ có PMA <37 tuần: 20% ở nhóm tiêm vắc-xin so với 13% ở nhóm không tiêm; adjOR = 1,84).
Các nhà nghiên cứu cho biết: “Đáng chú ý, mối liên hệ giữa việc tiêm phòng và ngừng thở có vẻ mạnh mẽ hơn ở trẻ sơ sinh có tuổi thai điều chỉnh (PMA) ≥37 tuần so với những trẻ có PMA <37 tuần. Mặc dù thử nghiệm này không được thiết kế để xác định nguyên nhân cho sự khác biệt rõ rệt này liên quan đến PMA, chúng tôi giả thuyết rằng sự khác biệt trong mối liên hệ này có thể do trẻ trong nhóm PMA cao hơn ít tiếp xúc với caffeine hơn và tỷ lệ trẻ không cần hỗ trợ hô hấp cao hơn.”
Họ lưu ý: "Do đó, cần tiến hành nghiên cứu thêm để tìm hiểu xem liệu việc sử dụng caffeine dự phòng hoặc hỗ trợ hô hấp có thể làm giảm tỷ lệ ngưng thở sau tiêm ngừa hay không." Về các tiêu chí phụ, không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm được tiêm và không được tiêm về số lượng và thời gian các cơn ngưng thở (trung bình 2,72 so với 2 và 27,7 so với 32,3 giây).
Theo các nhà nghiên cứu, tỷ lệ của các kết cục phụ và thăm dò khác không có sự khác biệt giữa hai nhóm.
“Nhìn chung, mặc dù tỷ lệ ngưng thở cao hơn ở nhóm tiêm ngừa, nhưng tỷ lệ chung của các kết cục phụ, bao gồm việc tăng cường hỗ trợ hô hấp hoặc thông khí áp lực dương là thấp. Các đợt ngưng thở diễn ra ngắn và không có trẻ sơ sinh nào gặp phải các biến cố bất lợi nghiêm trọng trong thời gian theo dõi 48 giờ.”
Nhóm tác giả phát biểu: “Nghiên cứu ủng hộ các khuyến cáo hiện hành của Ủy ban Tư vấn về Thực hành Tiêm chủng về việc tiêm phòng cho trẻ sinh non nhập viện ở 2 tháng tuổi theo lịch trình tương tự và sử dụng các chống chỉ định và biện pháp phòng ngừa giống như đối với trẻ sơ sinh đủ tháng và trẻ em.”
Các nhà nghiên cứu cho biết: “Các phát hiện của chúng tôi về sự gia tăng các đợt ngưng thở sau tiêm vắc-xin ở trẻ sinh non phù hợp với những nghiên cứu quan sát trước đây và các cảnh báo có trong tờ hướng dẫn đi kèm vắc-xin.”
Các nhà nghiên cứu đã tiến hành một thử nghiệm đa trung tâm, tiến cứu, nhãn mở trên 223 trẻ sinh non (tuổi thai trung bình 27,6 tuần), nhập viện từ khi sinh tại ba đơn vị chăm sóc tích cực sơ sinh (NICU) ở Mỹ từ tháng 8/2018 đến tháng 10/2021. Trẻ tham gia được phân ngẫu nhiên theo tỷ lệ 1:1 vào hai nhóm: nhóm tiêm vắc-xin ở tháng thứ 2 (n=107) và nhóm không tiêm vắc-xin (n=116). Trong vòng 12 giờ sau phân nhóm, nhóm tiêm chủng đã tiêm các loại vắc-xin sau: PCV13*, DtaP**, HBV***, IPV+ và HiB++. [JAMA Pediatr;doi:10.1001/jamapediatrics.2024.5311]
Trong 48 giờ theo dõi, tỷ lệ trẻ tiêm vắc-xin có ít nhất một đợt ngưng thở cao hơn đáng kể so với nhóm không tiêm vắc-xin (24% so với 10%; tỷ số chênh điều chỉnh [adjOR]: 2,7; p=0,01).
Khi phân tích lại các tiêu chí chính và phụ trong cả hai quần thể dự định điều trị (ITT - intention-to-treat) và theo quy trình (per-protocol), nguy cơ ngưng thở vẫn cao hơn đáng kể ở nhóm tiêm vắc-xin so với nhóm không tiêm: adjOR: 2,86 [ITT]; adjOR: 3,22 [per-protocol].
Phân tích dưới nhóm theo tuổi hậu kinh nguyệt (PMA - postmenstrual age), tỷ lệ trẻ bị ít nhất một đợt ngưng thở vẫn cao hơn ở nhóm được tiêm vắc-xin so với nhóm không tiêm, bất kể tuổi PMA:
Trẻ có PMA ≥37 tuần: 30% ở nhóm tiêm vắc-xin so với 6% ở nhóm không tiêm; adjOR = 5,29)
Trẻ có PMA <37 tuần: 20% ở nhóm tiêm vắc-xin so với 13% ở nhóm không tiêm; adjOR = 1,84).
Các nhà nghiên cứu cho biết: “Đáng chú ý, mối liên hệ giữa việc tiêm phòng và ngừng thở có vẻ mạnh mẽ hơn ở trẻ sơ sinh có tuổi thai điều chỉnh (PMA) ≥37 tuần so với những trẻ có PMA <37 tuần. Mặc dù thử nghiệm này không được thiết kế để xác định nguyên nhân cho sự khác biệt rõ rệt này liên quan đến PMA, chúng tôi giả thuyết rằng sự khác biệt trong mối liên hệ này có thể do trẻ trong nhóm PMA cao hơn ít tiếp xúc với caffeine hơn và tỷ lệ trẻ không cần hỗ trợ hô hấp cao hơn.”
Họ lưu ý: "Do đó, cần tiến hành nghiên cứu thêm để tìm hiểu xem liệu việc sử dụng caffeine dự phòng hoặc hỗ trợ hô hấp có thể làm giảm tỷ lệ ngưng thở sau tiêm ngừa hay không." Về các tiêu chí phụ, không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm được tiêm và không được tiêm về số lượng và thời gian các cơn ngưng thở (trung bình 2,72 so với 2 và 27,7 so với 32,3 giây).
Theo các nhà nghiên cứu, tỷ lệ của các kết cục phụ và thăm dò khác không có sự khác biệt giữa hai nhóm.
“Nhìn chung, mặc dù tỷ lệ ngưng thở cao hơn ở nhóm tiêm ngừa, nhưng tỷ lệ chung của các kết cục phụ, bao gồm việc tăng cường hỗ trợ hô hấp hoặc thông khí áp lực dương là thấp. Các đợt ngưng thở diễn ra ngắn và không có trẻ sơ sinh nào gặp phải các biến cố bất lợi nghiêm trọng trong thời gian theo dõi 48 giờ.”
Nhóm tác giả phát biểu: “Nghiên cứu ủng hộ các khuyến cáo hiện hành của Ủy ban Tư vấn về Thực hành Tiêm chủng về việc tiêm phòng cho trẻ sinh non nhập viện ở 2 tháng tuổi theo lịch trình tương tự và sử dụng các chống chỉ định và biện pháp phòng ngừa giống như đối với trẻ sơ sinh đủ tháng và trẻ em.”