บทนำ
สิว (acne vulgaris) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่มีลักษณะเด่นคือการเกิดสิวอุดตันชนิดเปิดและ/หรือชนิดปิด (สิวหัวดำและสิวหัวขาว) ร่วมกับรอยโรคอักเสบ ได้แก่ ตุ่มนูน (papules), ตุ่มหนอง (pustules), ก้อนนูน (nodules) และถุงซีสต์ (cysts)
Acne Vulgaris_Disease Background 1
Acne Vulgaris_Disease Background 1ระบาดวิทยา
ในปี ค.ศ. 2024 การศึกษาระดับโลกเกี่ยวกับสิว (acne vulgaris) รายงานว่ามีความชุกโดยรวม 20.5% โดยพบมากที่สุดในผู้ที่มีอายุ 16–24 ปี นอกจากนี้ การศึกษาที่ใช้ข้อมูลจาก Global Burden of Disease Study 2021 ซึ่งวิเคราะห์ความชุก อุบัติการณ์ และค่าการสูญเสียปีสุขภาวะ (disability-adjusted life years; DALYs) ของสิวในช่วงปี ค.ศ. 1990–2021 พบว่าจำนวนผู้ป่วยสิวทั่วโลกเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 0.43% ต่อปีตลอดช่วง 3 ทศวรรษที่ผ่านมา
ความชุกของสิวแตกต่างกันตามเพศและภูมิภาค โดยพบว่าหญิงวัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ตอนต้นมีความชุกสูงกว่าชายในช่วงอายุเดียวกัน 25% เมื่อพิจารณาตามภูมิภาค พบว่า ยุโรปตะวันตก เอเชียแปซิฟิกที่มีรายได้สูง และเอเชียตะวันออก เป็นภูมิภาคที่มีความชุกของสิวสูงที่สุดหลังปรับตามอายุ (age-standardized prevalence rate) ขณะที่ ยุโรปตอนกลาง ละตินอเมริกาเขตร้อน และเอเชียกลาง มีความชุกต่ำที่สุดหลังปรับตามอายุ สำหรับสหรัฐอเมริกา สิวเป็นโรคผิวหนังเรื้อรังที่พบบ่อยที่สุด โดยมีผู้ป่วยประมาณ 50 ล้านคน
ในกลุ่มประเทศเอเชีย การศึกษาในชุมชนของประเทศสิงคโปร์พบว่า วัยรุ่นอายุ 13–19 ปี 88% เป็นสิว ส่วนในประเทศจีน ความชุกของสิวในประชากรแต่ละช่วงอายุอยู่ระหว่าง 51.3–62.7% ขณะที่การศึกษาหลายฉบับในประเทศมาเลเซียรายงานความชุกของสิวอยู่ระหว่าง 60–68%
ความชุกของสิวแตกต่างกันตามเพศและภูมิภาค โดยพบว่าหญิงวัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ตอนต้นมีความชุกสูงกว่าชายในช่วงอายุเดียวกัน 25% เมื่อพิจารณาตามภูมิภาค พบว่า ยุโรปตะวันตก เอเชียแปซิฟิกที่มีรายได้สูง และเอเชียตะวันออก เป็นภูมิภาคที่มีความชุกของสิวสูงที่สุดหลังปรับตามอายุ (age-standardized prevalence rate) ขณะที่ ยุโรปตอนกลาง ละตินอเมริกาเขตร้อน และเอเชียกลาง มีความชุกต่ำที่สุดหลังปรับตามอายุ สำหรับสหรัฐอเมริกา สิวเป็นโรคผิวหนังเรื้อรังที่พบบ่อยที่สุด โดยมีผู้ป่วยประมาณ 50 ล้านคน
ในกลุ่มประเทศเอเชีย การศึกษาในชุมชนของประเทศสิงคโปร์พบว่า วัยรุ่นอายุ 13–19 ปี 88% เป็นสิว ส่วนในประเทศจีน ความชุกของสิวในประชากรแต่ละช่วงอายุอยู่ระหว่าง 51.3–62.7% ขณะที่การศึกษาหลายฉบับในประเทศมาเลเซียรายงานความชุกของสิวอยู่ระหว่าง 60–68%
พยาธิสรีรวิทยา
การเกิดสิว (acne vulgaris) มีความเกี่ยวข้องกับภาวะ follicular hyperkeratinization, การเพิ่มจำนวนของเชื้อ Cutibacterium acnes (เดิมเรียกว่า Propionibacterium acnes), การสร้างซีบัม (sebum), กลไกการอักเสบที่ซับซ้อนซึ่งเกี่ยวข้องกับทั้งระบบภูมิคุ้มกันแต่กำเนิดและภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะ (innate and acquired immunity), กลไกทางประสาทและต่อมไร้ท่อ (neuroendocrine mechanisms) รวมถึงปัจจัยทางพันธุกรรมและปัจจัยที่ไม่ใช่พันธุกรรม
การสร้างซีบัมมากเกินไปอาจเกิดจากระดับแอนโดรเจนที่เพิ่มขึ้น หรือความไวของต่อมไขมัน (sebaceous glands) ต่อแอนโดรเจนที่เพิ่มขึ้น เมื่อการสร้างซีบัมมากเกินไปร่วมกับความผิดปกติของกระบวนการสร้างเคราตินในรูขุมขน (abnormal follicular keratinization) จะทำให้หน่วยรูขุมขนและต่อมไขมัน (pilosebaceous units) เกิดการอุดตันและนำไปสู่การเกิดสิวอุดตัน (comedones) จากนั้น เมื่อผนังรูขุมขนแตก จะกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาการอักเสบทั้งจากการแตกของรูขุมขนและการตอบสนองต่อเชื้อ C. acnes ส่งผลให้เกิดรอยโรคอักเสบ เช่น papules, pustules และ nodules
Acne Vulgaris_Disease Background 2
การสร้างซีบัมมากเกินไปอาจเกิดจากระดับแอนโดรเจนที่เพิ่มขึ้น หรือความไวของต่อมไขมัน (sebaceous glands) ต่อแอนโดรเจนที่เพิ่มขึ้น เมื่อการสร้างซีบัมมากเกินไปร่วมกับความผิดปกติของกระบวนการสร้างเคราตินในรูขุมขน (abnormal follicular keratinization) จะทำให้หน่วยรูขุมขนและต่อมไขมัน (pilosebaceous units) เกิดการอุดตันและนำไปสู่การเกิดสิวอุดตัน (comedones) จากนั้น เมื่อผนังรูขุมขนแตก จะกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาการอักเสบทั้งจากการแตกของรูขุมขนและการตอบสนองต่อเชื้อ C. acnes ส่งผลให้เกิดรอยโรคอักเสบ เช่น papules, pustules และ nodules
Acne Vulgaris_Disease Background 2ปัจจัยเสี่ยง
ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดสิว ได้แก่ อายุที่เพิ่มขึ้นในช่วงวัยรุ่น ประวัติคนในครอบครัวเป็นสิว และการมีผิวมัน สิวในช่วงวัยรุ่นมีสาเหตุหลักจากการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในช่วงเปลี่ยนผ่านจากวัยเด็กสู่วัยผู้ใหญ่ ขณะที่สิวหลังพ้นช่วงวัยรุ่น (post-adolescent acne) มีสาเหตุจากหลายปัจจัยร่วมกัน
การจำแนกโรค
ชนิดของรอยโรคสิว
- สิวอุดตัน (comedonal; ไม่มีการอักเสบ)
- สิวอุดตันชนิดปิด (closed comedone หรือ whitehead)
- สิวอุดตันชนิดเปิด (open comedone หรือ blackhead)
- สิวชนิดตุ่มนูนและตุ่มหนอง (papulopustular; inflammatory)
- Papule (สิวอักเสบ): ขนาดเล็กที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง <5 มม.
- Pustule (สิวหัวหนอง): ตุ่มนูนขนาดเล็กที่มีหนองอยู่ภายใน
- สิวหัวไต (nodular; inflammatory) และสิวชนิดก้อนนูนร่วมกับซีสต์ (nodulocystic)
- เป็นสิวชนิดรุนแรงที่มีลักษณะเป็นก้อนนูน (nodules) ซีสต์ (cysts) และตุ่มหนองขนาดลึก ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง >5 มม.
- สิวหัวช้าง (conglobate acne) เป็นสิวชนิดก้อนนูนที่มีความรุนแรง14โดยรอยโรคมีลักษณะแข็ง อักเสบ เจ็บปวด และมีขนาด >10 มม.
Acne Vulgaris_Disease Background 3