การติดตามอาการ

ผู้ป่วยควรได้รับการประเมินซ้ำทุก 6 เดือนในช่วงปีแรกหลังการวินิจฉัย สำหรับผู้ป่วยระยะเริ่มต้นที่ยังไม่มีอาการ แนะนำให้ติดตามอาการทุก 3 เดือนในช่วงปีแรก จากนั้นจึงปรับเป็นทุก 3–12 เดือนต่อไป ขึ้นอยู่กับสภาพของผู้ป่วย

การประเมินการตอบสนองต่อการรักษา ใช้การตรวจร่างกายร่วมกับการตรวจเลือดเป็นหลัก ส่วนการตรวจชิ้นเนื้อไขกระดูกและการดูดไขกระดูก (bone marrow biopsy and aspirate) แนะนำให้ทำในผู้ป่วยที่อยู่ใน การศึกษาทางคลินิก (clinical trials) เท่านั้น

เกณฑ์การตอบสนองต่อการรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวลิมโฟไซต์แบบเรื้อรัง ตาม International Workshop Group on Chronic Lymphocytic Leukemia (IWCLL)

การตอบสนองแบบสมบูรณ์ (complete response) ต้องมีองค์ประกอบครบถ้วนดังต่อไปนี้ โดยประเมินอย่างน้อย 2 เดือนหลังสิ้นสุดการรักษา

จำนวนลิมโฟไซต์ในเลือดส่วนปลาย (normal peripheral blood lymphocyte count) อยู่ในเกณฑ์ปกติ
ค่าผลเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติโดยไม่ต้องพึ่งยากระตุ้นการสร้างเม็ดเลือด ได้แก่
- นิวโทรฟิล ≥1.5 × 10⁹/L
- เกล็ดเลือด ≥100 × 10⁹/L
- ฮีโมโกลบิน ≥11 g/dL
ไม่มีต่อมน้ำเหลืองโต (ขนาด ≥1.5 ซม.)
ไม่มีม้ามโตหรือ ตับโต
ไม่มีอาการร่วมจาก CLL (เช่น น้ำหนักลด มีไข้ หรือเหงื่อออกกลางคืน)
ผลตรวจไขกระดูกมีลักษณะเหมาะสมตามอายุ และไม่พบเซลล์ลิมโฟไซต์ลักษณะ CLL หรือก้อน B-lymphoid nodules

เกณฑ์การตอบสนองบางส่วน (partial response) ประกอบด้วย

พบ อย่างน้อย 2 ข้อ ต่อไปนี้ ภายใน 2 เดือนหลังสิ้นสุดการรักษา
- จำนวนลิมโฟไซต์ในเลือดส่วนปลายลดลง ≥50% จากค่าตั้งต้น
- ขนาดต่อมน้ำเหลืองลดลง ≥50% จากค่าตั้งต้น
- ขนาดตับหรือม้ามลดลง ≥50% (ในกรณีที่มีการโตตั้งแต่ก่อนการรักษา)
และมี อย่างน้อย 1 ค่าในผลตรวจเลือดดีขึ้นหรือกลับสู่ปกติ เมื่อเทียบกับก่อนเริ่มการรักษา ได้แก่
- เกล็ดเลือด ≥100 × 10⁹/L หรือเพิ่มขึ้น ≥50% จากค่าตั้งต้น
- ระดับฮีโมโกลบิน (Hb) ≥11 g/dL หรือเพิ่มขึ้น ≥50% จากค่าตั้งต้น
- จำนวนนิวโทรฟิล ≥1.5 × 10⁹/L หรือเพิ่มขึ้น >50% จากค่าตั้งต้น
- ยังอาจพบเซลล์ CLL และก้อน B-lymphoid ในไขกระดูกได้

เกณฑ์ของโรคดำเนิน (disease progression) พิจารณาเมื่อพบอย่างน้อย 1 ข้อ ต่อไปนี้

จำนวนลิมโฟไซต์ ต่อมน้ำเหลือง ม้าม หรือ ตับ เพิ่มขึ้น ≥50% จากค่าตั้งต้น
พบรอยโรคใหม่ หรือมีการเปลี่ยนแปลงเป็นโรคที่มีความรุนแรงมากขึ้น
เกิดภาวะเม็ดเลือดต่ำที่สัมพันธ์กับการดำเนินของโรค(ค่า Hb ลดลง ≥2 g/dL และจำนวนเกล็ดเลือดลดลง ≥50% จากค่าตั้งต้น)
จำนวนเซลล์ CLL ในไขกระดูกเพิ่มขึ้น ≥50% จากการตรวจติดตามต่อเนื่อง

โรคคงที่ (stable disease) หมายถึง ภาวะที่โรคไม่เข้าเกณฑ์การตอบสนองแบบสมบูรณ์หรือบางส่วน และไม่มีหลักฐานของโรคดำเนิน

โรคตกค้างน้อยที่สุด (minimal residual disease; MRD) หมายถึง การตรวจพบเซลล์มะเร็งที่หลงเหลืออยู่โดยวิธี flow cytometry หรือ PCR โดยภาวะ MRD ถือเป็นตัวชี้วัดสำคัญที่สุดในการพยากรณ์ การรอดชีวิตโดยรวม (overall survival) และ ระยะเวลาปลอดการดำเนินโรค (progression-free survival) ภายหลังการรักษาด้วยเคมีร่วมกับภูมิคุ้มกันบำบัด

Chronic Lymphocytic Leukemia มะเร็งเม็ดเลือดขาวลิมโฟไซต์แบบเรื้อรัง Follow Up

การติดตามอาการ