Systemic Lupus Erythematosus โรคแพ้ภูมิตัวเอง Disease Summary

โรคแพ้ภูมิตัวเอง (Systemic lupus erythematosus; SLE) เป็นโรคเรื้อรังที่มีการอักเสบและเป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบต่าง ๆ ของร่างกาย โดยมีรายละเอียดเพิ่มเติมในหัวข้อ ‘บทนำ’

โรค SLE พบได้บ่อยในประชากรเอเชีย แอฟริกา และฮิสแปนิก สามารถดูข้อมูลเกี่ยวกับอุบัติการณ์และความชุกของโรคในระดับภูมิภาคและทั่วโลกได้ในหัวข้อ ‘ระบาดวิทยา’

หัวข้อ ‘พยาธิสรีรวิทยา’ อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทางพันธุกรรมและปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วย และอาจนำไปสู่การเกิดโรค SLE

ระดับความรุนแรงของโรค SLE แบ่งออกเป็นประเภทต่าง ๆ โดยมีรายละเอียดอยู่ในหัวข้อ ‘การจำแนกโรค’

ผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตัวเอง (SLE) ส่วนใหญ่มักมาพบแพทย์ด้วยอาการปวดข้อ (arthralgia) บริเวณมือ อย่างไรก็ตาม สัญญาณเตือนและการแสดงอาการมีความหลากหลาย โดยมีรายละเอียดระบุไว้ในหัวข้อ ‘อาการแสดงทางคลินิก’

เกณฑ์การวินิจฉัยโรคแพ้ภูมิตัวเอง (SLE) จัดทำโดย European League Against Rheumatism (EULAR) หรือ American College of Rheumatology (ACR) โดยมีรายละเอียดและคำอธิบายอยู่ในหัวข้อ ‘การวินิจฉัยและเกณฑ์การวินิจฉัย’ นอกจากนี้ หัวข้อนี้ยังกล่าวถึงดัชนีประเมินกิจกรรมของโรคที่ใช้ในการประเมินกิจกรรมของโรค SLE ได้อีกด้วย

สามารถตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (complete blood count; CBC) และตรวจแอนติบอดีต่อต้านนิวเคลียส (antinuclear antibodies; ANAs) เพื่อช่วยในการวินิจฉัยโรค SLE ได้ โดยหัวข้อ ‘การตรวจทางห้องปฏิบัติการและอื่น ๆ’ ระบุการตรวจอื่น ๆ ที่สามารถใช้เพื่อยืนยันการวินิจฉัยโรคแพ้ภูมิตัวเอง รวมถึงการตรวจเพื่อประเมินลักษณะเฉพาะของโรค เช่น โรคไตอักเสบลูปัส (lupus nephritis) และ SLE ที่มีอาการทางระบบประสาทและจิตเวช 

หัวข้อ ‘การวินิจฉัยแยกโรค’ ได้ระบุภาวะต่าง ๆ ที่อาจมีอาการคล้ายโรคแพ้ภูมิตัวเอง ซึ่งควรได้รับการพิจารณาและแยกออกก่อนยืนยันการวินิจฉัยโรค SLE

หัวข้อ ‘การประเมินโรค’ กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตัวเองโดยทีมสหสาขาวิชาชีพ ดังนั้นจึงควรส่งต่อผู้ป่วยให้พบแพทย์เฉพาะทางที่เหมาะสม นอกจากนี้ หัวข้อนี้ยังกล่าวถึงโรคร่วมที่พบในผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตัวเอง

หัวข้อ ‘หลักการรักษา’ ระบุเป้าหมายของการรักษาและแนวทางการรักษาผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตัวเองที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

ยาที่ใช้ในการรักษาโรคแพ้ภูมิตัวเอง เช่น ยาต้านการอักเสบ ยากลุ่ม disease-modifying antirheumatic drugs (DMARDs) ยากดภูมิคุ้มกัน ยาชีววัตถุ อิมมูโนโกลบูลินทางหลอดเลือดดำ และยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) มีรายละเอียดอยู่ในหัวข้อ ‘การรักษาด้วยยา’ นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงยาที่ใช้รักษาอาการแสดงเฉพาะของโรค SLE และโรคร่วมต่าง ๆ

หัวข้อ ‘การรักษาโดยไม่ใช้ยา’ กล่าวถึงการให้ความรู้แก่ผู้ป่วยโดยละเอียด รวมถึงการเปลี่ยนถ่ายน้ำเหลือง (plasma exchange หรือ plasmapheresis)

การ ‘ติดตามผล’ ตลอดชีวิตมีความสำคัญสำหรับผู้ป่วยโรคแพ้ภูมิตัวเอง โดยความถี่ในการมาติดตามผลขึ้นอยู่กับกิจกรรมของโรค ความรุนแรงและขอบเขตของโรค การตอบสนองต่อการรักษา ชนิดของการรักษา และการติดตามความเป็นพิษจากการรักษา นอกจากนี้ หัวข้อนี้ยังระบุพารามิเตอร์ต่าง ๆ ที่ควรประเมินระหว่างการติดตามผล

ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยยาสำหรับโรค SLE ในระยะยาวอาจเกิด ‘ภาวะแทรกซ้อน’ ได้ โดยหัวข้อนี้ได้ระบุและอธิบายภาวะแทรกซ้อนดังกล่าว