NO TIME TO WAIT: SUSPECT & REFER EARLY IN ILD

โรคปอดอินเตอร์สติเชียล (ILD) เป็นกลุ่มโรคที่ท้าทายอย่างยิ่งในการวินิจฉัยเนื่องจากผู้ป่วยมักมีอาการนำที่ไม่จำเพาะเจาะจง ส่งผลให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักสูญเสียเวลาหลายปีกว่าจะได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องและได้รับการส่งต่อ เพราะมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นโรคอื่น เช่น โรคหืด โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง หรือโรคหัวใจ ความล่าช้านี้ทำให้พลาดโอกาสในการรักษาในระยะเริ่มต้นและนำไปสู่การเปลี่ยนสภาพของเนื้อเยื่อปอดไปเป็นพังผืดอย่างถาวร ซึ่งเป็นความเสียหายที่ไม่สามารถฟื้นคืนสภาพเดิมได้ โดยเฉพาะในกลุ่มโรคปอดเป็นพังผืดชนิดไม่ทราบสาเหตุ (IPF) ที่มีความรุนแรงสูงและมีอัตรารอดชีวิตใน 5 ปีเพียง 20–40% ซึ่งต่ำกว่าโรคมะเร็งหลายชนิด การวินิจฉัยโรคให้ได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและการรักษาอย่างรวดเร็วจึงเป็นโอกาสสำคัญในการช่วยชะลอความเสื่อมของปอดและเพิ่มคุณภาพชีวิตให้ผู้ป่วยก่อนที่ปอดจะเกิดความเสียหายอย่างถาวร 

การคัดกรอง ILD สามารถทำได้โดยการประเมินอาการ ซักประวัติ และตรวจร่างกายอย่างถี่ถ้วน รวมถึงสังเกตสัญญาณเตือนอันตราย ได้แก่ ไอแห้งเรื้อรัง และหอบเหนื่อยขณะออกแรง (dyspnea on exertion) ร่วมกับการใช้เครื่องมือคัดกรองเบื้องต้น “A–F” ซึ่งประกอบด้วย ความผิดปกติของภาพเอกซเรย์ปอด (abnormal chest X-Ray), หอบเหนื่อย (breathlessness), ฟังเสียงปอดได้ bibasilar หรือ Velcro crackles, ไอแห้ง (dry cough), ออกซิเจนลดลงเมื่อออกแรง (exertional desaturation) และปริมาตรปอดลดลง (low FVC) และเมื่อพบสิ่งผิดปกติจากการคัดกรองเบื้องต้น ควรทำการส่งตรวจเพิ่มเติมด้วยวิธีมาตรฐาน คือ การเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ทรวงอกชนิดความละเอียดสูง (HRCT) เพื่อบอกลักษณะของพยาธิสภาพที่ชัดเจน ร่วมกับการตรวจสมรรถภาพปอด และตรวจทาง serology เพื่อคัดกรองหาสาเหตุที่จำเพาะ และส่งต่อแพทย์เฉพาะทางได้อย่างทันท่วงที

SC-TH-05234