การศึกษา STEP UP ที่ตีพิมพ์ในวารสาร The LANCET Diabetes & Endocrinology แสดงให้เห็นว่า ยาเซมากลูไทด์ ขนาด 7.2 มก. ซึ่งเป็นยาในกลุ่ม glucagon-like peptide-1 receptor agonist (GLP-1 RA) สามารถลดน้ำหนักตัวเฉลี่ยได้ประมาณ 21%*,† จากค่าเริ่มต้น ณ สัปดาห์ที่ 72 ในผู้ใหญ่ที่มีโรคอ้วน1 นับเป็นข้อมูลสำคัญที่สะท้อนประสิทธิภาพของการใช้ยาเซมากลูไทด์ในขนาดที่สูงขึ้นเพื่อเพิ่มผลลัพธ์ด้านการควบคุมน้ำหนัก
STEP UP เป็นการศึกษาทางคลินิกระยะ 3b รูปแบบ randomised, placebo-controlled, double-blind ในผู้ใหญ่ที่มีโรคอ้วน (ค่าดัชนีมวลกายตั้งแต่ 30 กก./ตร.ม. ขึ้นไป) ที่ไม่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 1,407 ราย ใน 11 ประเทศ เพื่อประเมินประสิทธิภาพและความปลอดภัยของยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. รูปแบบยาฉีดใต้ผิวหนัง สัปดาห์ละ 1 ครั้ง เปรียบเทียบกับยาเซมากลูไทด์ 2.4 มก. และยาหลอก แบ่งกลุ่มโดยการสุ่มแบบ 5:1:1 ร่วมกับการปรับพฤติกรรมด้านอาหารและกิจกรรมทางกาย ผลลัพธ์หลัก คือ การเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวและสัดส่วนของผู้ที่มีน้ำหนักลดลงตั้งแต่ 5% ขึ้นไป จากค่าเริ่มต้นจนถึงสัปดาห์ที่ 72 เปรียบเทียบระหว่างยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. และยาหลอก ส่วนผลลัพธ์รอง ได้แก่ ร้อยละการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักเปรียบเทียบระหว่างยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. และ 2.4 มก. การเปลี่ยนแปลงของเส้นรอบเอว และสัดส่วนของผู้ที่สามารถลดน้ำหนักได้ตั้งแต่ 10%, 15%, 20% และ 25% ขึ้นไป เปรียบเทียบระหว่างยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. ยาเซมากลูไทด์ 2.4 มก. และยาหลอก รวมถึงข้อมูลด้านความปลอดภัยและความทนต่อยา1
ในสัปดาห์ที่ 72 กลุ่มที่ได้รับยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. มีน้ำหนักตัวเฉลี่ยลดลงจากค่าเริ่มต้นอย่างมีนัยสำคัญที่ประมาณ 21%*,† เมื่อเทียบกับ 17.5% ในกลุ่มเซมากลูไทด์ 2.4 มก. (ค่า estimated treatment difference [ETD], -3.2%; 95% CI, -4.8 ถึง -1.6; p<0.0001) และ 2.4% ในกลุ่มยาหลอก (ETD, -18.2%; 95% CI, -19.9 ถึง -16.6; p<0.0001)1
ด้านความปลอดภัยของยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. พบว่ามีความสอดคล้องกับกลุ่มยา GLP-1 RA ซึ่งอาการไม่พึงประสงค์ที่พบได้บ่อยที่สุด คืออาการทางระบบทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย หรือท้องผูก โดยส่วนใหญ่มักเกิดในช่วงปรับขนาดยาและสามารถจัดการได้ด้วยการให้คำแนะนำด้านโภชนาการที่เหมาะสม1,2 นอกจากนี้ พบภาวะการรับรู้สัมผัสผิดปกติ (dysaesthesia) ซึ่งเป็นผลข้างเคียงใหม่ที่พบจากการรักษาด้วยยากลุ่มที่ออกฤทธิ์ผ่านระบบอินครีติน (incretin therapies) โดยพบภาวะดังกล่าวในกลุ่มที่ได้รับยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. สูงกว่ากลุ่มการรักษาอื่น ส่วนใหญ่มักเกิดในช่วงปรับขนาดยาและมีความรุนแรงระดับเล็กน้อย ซึ่งผู้ป่วยสามารถหายได้เองภายในสัปดาห์ที่ 72 โดยไม่ต้องหยุดยาอย่างถาวร1
การศึกษา STEP UP ยังได้ขยายมุมมองจาก “ปริมาณน้ำหนักที่สามารถลดได้” ไปสู่ “คุณภาพของการลดน้ำหนัก” โดยข้อมูล subgroup analysis ในผู้เข้าร่วมที่ได้รับการตรวจด้วย MRI ซึ่งนำเสนอในการประชุม the European Association for the Study of Diabetes (EASD) 2025 พบว่า 84.4% ของน้ำหนักตัวที่ลดลงในผู้ที่ได้รับยาเซมากลูไทด์ (2.4 และ 7.2 มก.) เกิดจากการลดลงของมวลไขมัน โดยปริมาตรเนื้อเยื่อไขมันรวม (total adipose tissue volume) ปริมาตรไขมันในช่องท้อง (visceral adipose tissue volume) และสัดส่วนไขมันในกล้ามเนื้อ (muscle fat) ลดลงจากค่าเริ่มต้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับยาหลอก ค่า ETD อยู่ที่ -24.3% (p<0.0001), -24.9% (p<0.040) และ -9.8% (p=0.001) ตามลำดับ ในขณะที่การเปลี่ยนแปลงของปริมาตรเนื้อเยื่อไร้ไขมัน (lean tissue volume) และปริมาตรกล้ามเนื้อ (muscle volume) รวมไปถึงสมรรถภาพการทำงานของกล้ามเนื้อไม่มีความแตกต่างกันด้วยการทดสอบ sit-to-stand3
นอกจากนี้ ข้อมูล post hoc analysis ของการศึกษา STEP UP ที่นำเสนอในการประชุม the European Congress on Obesity (ECO) 2026 ยังแสดงถึงนัยยะทางคลินิกของการให้ยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. ในกลุ่มผู้ป่วยที่ตอบสนองต่อการรักษาเร็ว (มีน้ำหนักตัวลดลงอย่างน้อย 15% ภายในสัปดาห์ที่ 24) ซึ่งพบว่า ในสัปดาห์ที่ 72 กลุ่มผู้ตอบสนองเร็วมีอัตราการลดลงของน้ำหนักตัวที่มากกว่ากลุ่มผู้ตอบสนองปกติ โดยกลุ่มผู้ตอบสนองเร็วที่ได้รับยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. มีน้ำหนักที่ลดลงเฉลี่ยถึง 27.7% หรือ 29.1 กก.4
การใช้ยาเซมากลูไทด์ในขนาด 7.2 มก. ได้รับการอนุมัติจาก U.S. FDA เมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 25695 และ EMA เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 25696 สำหรับประเทศไทย ได้รับการอนุมัติเมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 25697 ตามเอกสารกำกับยาในประเทศไทย ยาเซมากลูไทด์มีข้อบ่งใช้เพื่อควบคุมน้ำหนักในผู้ใหญ่และเด็กอายุตั้งแต่ 12 ปีขึ้นไป ร่วมกับการคุมอาหารและออกกำลังกาย และมีข้อบ่งใช้อื่น ๆ ในผู้ใหญ่ ได้แก่ ลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ที่มีโรคอ้วนหรือมีภาวะน้ำหนักเกินที่เป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด และลดไขมันพอกตับ7 การปรับขนาดยาเป็น 7.2 มก. สามารถทำได้หลังจากได้รับยาขนาด 2.4 มก. มาแล้วอย่างน้อย 4 สัปดาห์7 ทั้งนี้ควรพิจารณาตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย มุ่งเน้นให้เห็นความสำคัญของการลดน้ำหนักอย่างมีคุณภาพ ซึ่งประกอบด้วย การลดน้ำหนัก การลดมวลไขมัน ควบคู่กับการคงไว้ของการทำงานของกล้ามเนื้อ
โดยสรุป ข้อมูลประสิทธิภาพการลดน้ำหนักตัวเฉลี่ยประมาณ 21%*,† ของยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. ในการศึกษา STEP UP สนับสนุนบทบาทของยาดังกล่าวในการเป็นอีกทางเลือกสำหรับการจัดการโรคอ้วนที่ครอบคลุมมากกว่าการลดน้ำหนักเพียงอย่างเดียว อย่างไรก็ตาม การเลือกกลยุทธ์การรักษาควรปรับให้สอดคล้องกับผู้ป่วยแต่ละราย เพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน
หมายเหตุ
*น้ำหนักตัวเฉลี่ยลดลง 20.7% หรือประมาณ 21% ในกลุ่มที่ได้รับยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. ในระยะเวลา 72 สัปดาห์ เมื่อคำนวณผลจากช่วงเวลาที่ผู้เข้าร่วมวิจัยได้รับยาเท่านั้น (on-treatment observation) โดยไม่รวมการรักษาโรคอ้วนด้วยวิธีอื่น ซึ่งเป็นการประเมินวิธีรองของการศึกษา STEP UP
†ข้อมูลการศึกษา STEP UP ที่นำเสนอในบทความนี้เป็นผลจากการประเมินการใช้ยาในการศึกษา (trial product estimand) ซึ่งสะท้อนถึงผลลัพธ์ในกรณีที่ผู้เข้าร่วมการศึกษาได้รับยาตามแผนการรักษา ขณะที่การประเมินตามเจตนาในการรักษา (treatment policy estimand) ซึ่งจะแสดงผลการรักษาโดยไม่คำนึงถึงความต่อเนื่องในการได้รับยา เมื่อประเมินด้วยวิธีนี้ ผู้ที่ได้รับยาเซมากลูไทด์ 7.2 มก. สามารถลดน้ำหนักตัวได้ 18.7% เทียบกับ 15.6% จากยาเซมากลูไทด์ 2.4 มก. และ 3.9% จากยาหลอก1
Disclaimer
บทความนี้จัดทำขึ้นโดยความร่วมมือกับ บริษัท โนโว นอร์ดิสค์ ฟาร์มา (ประเทศไทย) จำกัด เพื่อวัตถุประสงค์ด้านการให้ความรู้สำหรับบุคลากรทางการแพทย์
TH26SEMO00149
เอกสารอ้างอิง
1. Wharton S, Freitas P, Hjelmesæth J, et al. Once-weekly semaglutide 7·2 mg in adults with obesity (STEP UP): a randomised, controlled, phase 3b trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2025;13(11):949-963. doi:10.1016/S2213-8587(25)00226-8.
2. Saha B, Kamalumpundi V, Codipilly DC. GLP1 and GIP Receptor Agonists: Effects on the Gastrointestinal Tract and Management Strategies for Primary Care Physicians. Mayo Clin Proc. Published online December 1, 2025. doi:10.1016/j.mayocp.2025.09.017.
3. Hjelmesæth J, Bhat S, Garvey WT, et al. Effect of semaglutide on body composition and proximal muscle strength: the STEP UP trial. Paper presented at: 61st Annual Meeting of the European Association for the Study of Diabetes (EASD); September 15-19, 2025; Vienna, Austria. Oral Presentation 147. Session OP 25.
4. Dicker D, et al. Early responders to semaglutide 7.2 mg: a post hoc analysis of the STEP UP trial in adults with obesity. Presented at: 33rd European Congress on Obesity (ECO 2026); May 12-15, 2026; Istanbul, Türkiye. Poster PO04.002.
5. FDA Approves Fourth Product Under National Priority Voucher Program, Higher Dose Semaglutide. U.S. FDA. FDA News release [Internet]. March 19, 2026. [Accessed July 9, 2026] https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-fourth-product-under-national-priority-voucher-program-higher-dose-semaglutide?fbclid=IwY2xjawS7EXJleHRuA2FlbQIxMABicmlkETJLMmZ2bldGRFA3NmtuY3c0c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnmOy74Mk8kIn_teEmmzJF_p3up5B_XEsnsmaIVrPvnCsl50MpERBIsFAvOS_aem_vZtaOkOHO-nhuSCCSlPy_w.
6. Novo Nordisk receives European Commission approval of ready-to-use pen for higher dose 7.2 mg [Internet]. July 15, 2026 [Accessed July 21, 2026] https://www.globenewswire.com/news-release/2026/07/15/3327953/0/en/novo-nordisk-receives-european-commission-approval-of-wegovy-pill-as-first-oral-glp-1-for-weight-management-in-the-eu-single-ready-to-use-pen-for-higher-dose-7-2-mg-also-approved.html.
7. Wegovy [Summary of Product Characteristics]. Bangkok, Thailand: Novo Nordisk Pharma (Thailand); 2026.