Viêm phổi – Mắc phải trong bệnh viện Công cụ chẩn đoán

Cấy mẫu

Cấy mẫu nên được lấy trước khi bắt đầu hoặc thay đổi kháng sinh. Mẫu máu nên được lấy từ hai vị trí khác nhau. Nếu cấy máu phân lập được mầm bệnh, các vị trí nhiễm trùng khác cần được loại trừ. Các mẫu khác dùng để cấy bao gồm đàm, dịch màng phổi và dịch hút qua ống nội khí quản hoặc hút xuyên khí quản.



Hút dịch nội khí quản

Hút dịch nội khí quản là kỹ thuật lấy mẫu không xâm lấn được ưu tiên hơn các kỹ thuật xâm lấn, cùng với cấy bán định lượng để xác nhận VAP. Mẫu định lượng ở đoạn xa được ưu tiên hơn mẫu ở đoạn gần ở bệnh nhân VAP.

Kỹ thuật vi sinh xâm lấn

Các kỹ thuật vi sinh xâm lấn bao gồm rửa phế quản phế nang (BAL), chải mẫu có bảo vệ và lấy mẫu phế quản mù. Mầm bệnh là nguyên nhân được xác định nếu mẫu có chứa vi sinh vật trên ngưỡng nồng độ đã định.

Khí máu động mạch hoặc độ bão hòa oxy

Khí máu động mạch hoặc độ bão hòa oxy thường được đo ở tất cả bệnh nhân để xác định mức độ nặng của bệnh và nhu cầu bổ sung oxy (O₂) hoặc thở máy.



Xét nghiệm khuếch đại gen SARS-CoV-2 bằng phản ứng chuỗi polymerase

Xét nghiệm khuếch đại gen SARS-CoV-2 bằng phản ứng chuỗi polymerase thực hiện trên dịch hút mũi hầu, phết mũi họng hoặc mẫu ở đường hô hấp dưới (dịch hút nội khí quản, BAL) có thể giúp xác định bệnh nhân nhiễm bệnh do coronavirus 2019 (COVID-19).



Xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase đa mồi (mPCR)

Ví dụ xét nghiệm: Unyvero HPN (Curetis, UnyveroTM), FilmArray Pneumonia+ Panel (BioFire, bioMérieux)

Phản ứng chuỗi polymerase đa mồi (mPCR) cung cấp một phương pháp nhanh và nhạy để chẩn đoán viêm phổi mắc phải trong bệnh viện thông qua việc phát hiện đồng thời nhiều tác nhân gây bệnh từ các mẫu bệnh phẩm đường hô hấp (ví dụ đờm, dịch hút nội khí quản, BAL). Chúng hỗ trợ và hướng dẫn điều trị kháng sinh bằng cách xác định tác nhân gây bệnh và đặc tính đề kháng, từ đó cho phép điều trị kháng sinh kịp thời và đúng mục tiêu. Chúng cung cấp thông tin chẩn đoán giá trị nhưng không nên dùng đơn độc hoặc thay thế cho phương pháp nuôi cấy truyền thống, vốn có thể cung cấp thêm thông tin về độ nhạy với kháng sinh.

Xét nghiệm cận lâm sàng khác

Các xét nghiệm khác bao gồm công thức máu toàn bộ (CBC), điện giải đồ huyết thanh, chức năng thận và gan, và các dấu ấn sinh học huyết thanh (ví dụ protein C phản ứng (CRP), procalcitonin (PCT), copeptin, peptid natri lợi niệu tiền nhĩ vùng giữa (MR-proANP)). CRP và PCT là các dấu ấn viêm có thể giúp đánh giá mức độ nghiêm trọng và hướng dẫn điều trị. Chúng không hữu ích để xác định vi sinh vật nguyên nhân và cần được diễn giải cùng với các kết quả lâm sàng và xét nghiệm khác. Chúng có thể hữu ích để ghi nhận rối loạn chức năng cơ quan, hỗ trợ xác định mức độ nặng của bệnh.

Chụp X-quang ngực

Khuyến cáo chụp tư thế sau-trước và bên. Chụp X-quang ngực giúp xác định mức độ nặng và sự hiện diện của các biến chứng (ví dụ tràn dịch, tạo hang).



Bằng chứng lâm sàng cho thấy thâm nhiễm mới hoặc tiến triển phù hợp với viêm phổi

Phải có ít nhất hai trong các bằng chứng lâm sàng sau đây:

• Sốt >38^oC
• Đờm mủ
• Tăng bạch cầu (bạch cầu (WBC) >12.000 tế bào/mm³ [12×10⁹ tế bào/L]) hoặc giảm bạch cầu (WBC <4.000 tế bào/mm³ [4×10⁹ tế bào/L])

Độ nhạy cao ngay cả khi chỉ dùng một tiêu chí, nhưng ghi nhận độ đặc hiệu thấp đối với VAP