Viêm phổi – Mắc phải trong bệnh viện Tóm tắt về thuốc

• Độc tính tai (độc tính tai không phục hồi làm mất thính giác, choáng váng, chóng mặt); Thận (độc tính thận có phục hồi, suy thận cấp đã được báo cáo, thường khi dùng chung với thuốc khác gây độc cho thận); Thần kinh cơ (chẹn thần kinh cơ gây ức chế hô hấp & liệt cơ); Phản ứng quá mẫn

• Độc tính tai & thận dễ xảy ra hơn ở người lớn tuổi, bệnh nhân bị thiếu nước, người suy thận, bệnh nhân đang dùng liều cao hoặc trong thời gian dài hoặc người đang dùng hoặc đã dùng thuốc khác gây độc cho tai/thận
  • Cân nhắc theo dõi nồng độ trong huyết thanh và/hoặc tỷ số nồng độ đỉnh trong huyết thanh/MIC ở các bệnh nhân này
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân có tình trạng liên quan đến yếu cơ (như nhược cơ, bệnh Parkinson), bệnh nhân đang bị rối loạn chức năng thận, suy ốc tai hoặc tiền đình

• Quá mẫn (mày đay, ngứa, ban đỏ, phản vệ): Tiêu hóa (tiêu chảy, buồn nôn/nôn, hiếm khi viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Tác dụng khác (nhiễm Candida)
• Liều cao có thể liên quan đến tác dụng trên thần kinh trung ương (bệnh não, co giật); Hiếm khi xảy ra ảnh hưởng huyết học (giảm bạch cầu trung tính, giảm bạch cầu); gan (tăng thoáng qua AST, ALT, alkaline phosphatase) & thận (tăng thoáng qua creatinin và/hoặc BUN trong huyết thanh)
• Đã có báo cáo về kéo dài thời gian prothrombin (PT), kéo dài thời gian thromboplastin từng phần hoạt hóa (APTT), và/hoặc giảm prothrombin máu (kèm hoặc không kèm chảy máu) & xảy ra thường xuyên nhất với cephalosporin chứa chuỗi bên N-methylthiotetrazole (NMTT)

• Có thể dùng cùng thức ăn để giảm kích ứng dạ dày
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân dị ứng với penicillin hoặc suy thận

• Tiêu hóa (buồn nôn/nôn, khó chịu ở bụng, tiêu chảy & rối loạn tiêu hóa khác, viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Tác dụng khác (nhiễm Candida)
• Phản ứng quá mẫn ít gặp (mày đay, ngứa, ban đỏ, hiếm khi phản vệ); Hiếm gặp độc tính tim, độc tính gan; ù tai/mất thính giác liên quan đến liều đã xảy ra với một vài macrolide
• Azithromycin & clarithromycin ít gây rối loạn tiêu hóa hơn so với erythromycin

• Có thể dùng cùng thức ăn để giảm kích ứng dạ dày
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân rối loạn chức năng gan hoặc suy thận nặng

• Tiêu hóa (chán ăn, buồn nôn/nôn, khó tiêu); Gan (vàng da & chức năng gan thay đổi có phục hồi); Thần kinh trung ương (đau đầu, choáng váng)

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân rối loạn chức năng gan
  • Khuyến cáo theo dõi chức năng gan trong khi điều trị toàn thân

• Sốt, ớn lạnh, ban đỏ da, ngứa; thỉnh thoảng phản vệ hoặc co thắt phế quản đã được báo cáo
• Quá mẫn (hội chứng Stevens-Johnson); Thần kinh trung ương (choáng váng, đau đầu); Tiêu hóa (rối loạn tiêu hóa); Huyết học & gan; Suy thận & độc tính tai đã xảy ra

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân đã có rối loạn chức năng thận
• Theo dõi chức năng thận & thính giác nếu điều trị kéo dài
• Khuyến cáo theo dõi định kỳ công thức máu toàn bộ và chức năng gan

• "Hội chứng cổ đỏ" có thể được giảm nhẹ bằng cách truyền chậm; Tiêu hóa (buồn nôn/nôn, tạm thời rối loạn vị giác); Thận (độc tính thận, tiểu ra bọt)

Hướng dẫn đặc biệt

• Tránh dùng ở bệnh nhân có khuynh hướng bị kéo dài khoảng QT
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân bị suy chức năng thận
• Theo dõi nồng độ creatinine huyết thanh & độ thanh thải creatinine để kiểm tra tác dụng không mong muốn trên thận
• Nên thực hiện xét nghiệm đông máu ở nồng độ đáy trong huyết thanh của telavancin

• "Hội chứng cổ đỏ" thường liên quan đến truyền quá nhanh: Đỏ bừng, phát ban, ban đỏ khắp mặt & thân trên, đôi khi hạ huyết áp & hội chứng giống shock đã xảy ra
• Quá mẫn (phản ứng phản vệ, hội chứng Stevens-Johnson); Tác dụng trên gan đã xảy ra; Thận (độc tính thận có thể xảy ra đặc biệt khi dùng liều cao hoặc ở bệnh nhân dễ bị ảnh hưởng); Độc tính tai (độc tính tai có khả năng xảy ra khi nồng độ thuốc trong huyết tương cao hoặc khi suy thận, có thể phục hồi; ù tai có thể xảy ra trước khi mất thính giác & có thể dùng làm dấu hiệu để ngừng điều trị)

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân suy giảm thính giác hoặc chức năng thận & người cao tuổi
• Có thể theo dõi nồng độ trong huyết thanh để giúp tránh độc tính trên tai & thận, đề nghị theo dõi số lượng tế bào máu toàn phần & chức năng thận trong lúc điều trị cùng với giám sát chức năng thính giác

• Tiêu hóa (tiêu chảy, viêm đại tràng màng giả nặng liên quan đến kháng sinh, buồn nôn/nôn, đau bụng, vị giác kim loại); Quá mẫn (ban đỏ, mày đay, hiếm khi phản vệ)
• Phản ứng trên da nặng đã xảy ra (ban đỏ đa dạng, viêm da tróc vảy & mụn nước); Ảnh hưởng trên gan & thận đã xảy ra; Tác dụng khác (viêm đa khớp)

Hướng dẫn đặc biệt

• Ngừng sử dụng nếu xảy ra tiêu chảy
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân có bệnh đường tiêu hóa, đặc biệt khi có tiền sử viêm đại tràng
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân có bệnh dị ứng & ở bệnh nhân suy gan

• Tiêu hóa (buồn nôn/nôn, vị giác kim loại, tiêu chảy, táo bón); Tác động lên thần kinh trung ương đã được báo cáo (yếu người, choáng váng, đau đầu, thay đổi tâm trạng, bệnh thần kinh ngoại biên đã xảy ra khi dùng liều cao/kéo dài); Tác dụng khác (nhiễm Candida, sẫm màu nước tiểu)
• Tác động lên huyết học & gan đã xảy ra, hiếm gặp phản ứng quá mẫn
• Liều cao hoặc dùng kéo dài đã gây bệnh thần kinh ngoại biên & co giật kiểu động kinh

Hướng dẫn đặc biệt

• Khi dùng với rượu, có thể xảy ra phản ứng giống disulfiram
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân suy gan nặng, bệnh thần kinh trung ương & ngoại biên nặng mạn tính hoặc đang hoạt động
• Nếu dùng >10 ngày, khuyến cáo theo dõi số lượng tế bào máu toàn phần & theo dõi lâm sàng các tác dụng lên thần kinh trung ương

• Tiêu hóa (tiêu chảy, buồn nôn/nôn, vị giác kim loại, táo bón, viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Thần kinh trung ương (đau đầu, mất ngủ, choáng váng); Huyết học (ức chế tủy có phục hồi bao gồm giảm bạch cầu, thiếu máu, giảm toàn bộ các dòng tế bào máu, giảm tiểu cầu); Tác dụng khác (nhiễm Candida, bất thường xét nghiệm chức năng gan)

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân đã bị ức chế tủy & ở bệnh nhân rối loạn chức năng thận nặng
• Khuyến cáo theo dõi số lượng tế bào máu toàn bộ & số lượng tiểu cầu mỗi tuần

• Huyết học (thiếu máu bất sản, tăng bạch cầu ái toan); Tiêu hóa (buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, khó tiêu, viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Hô hấp (viêm mũi, cơn hen phế quản); Thần kinh trung ương (đau đầu, choáng váng, rối loạn thị giác); Tác dụng khác (tăng men gan có thể hồi phục, ban đỏ, đau lưng, yếu người, viêm tĩnh mạch)

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân dễ xuất hiện phản ứng dị ứng, suy thận, suy tim, tăng huyết áp, tăng aldosteron máu, tăng Na máu, phù phổi hoặc xơ gan
• Theo dõi điện giải trong huyết thanh, chức năng thận & gan

• Thần kinh trung ương (choáng váng, chóng mặt, nói lắp); Thận (độc tính thận, tiểu niệu); Tiêu hóa (kích ứng đường tiêu hóa, viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Tác dụng khác (dị cảm, yếu chi dưới)
• Đã có báo cáo về ngừng hô hấp

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân đã có bệnh thận & nhược cơ

• Thận (albumin niệu, trụ niệu); Thần kinh trung ương (choáng váng, tiến triển đến mất điều hòa, ngầy ngật, dị cảm ngoại biên); Tác dụng khác (tăng nitơ máu, tăng nồng độ thuốc trong huyết thanh khi không tăng liều, đỏ bừng mặt, sốt do thuốc, ban đỏ mày đay, viêm tĩnh mạch huyết khối)

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân có độc tính thận & suy thận
• Tránh dùng đồng thời với thuốc giãn cơ dạng curare & các thuốc gây độc thần kinh khác và/hoặc thuốc gây độc thận
• Ngừng dùng nếu xảy ra tiêu chảy liên quan đến Clostridium difficile & tê liệt
• Cần đo chức năng thận & nồng độ máu ban đầu trước khi điều trị và thường xuyên sau đó
• Giám sát sự phát triển quá mức của các sinh vật không nhạy cảm

• Tiêu hóa (tiêu chảy, buồn nôn/nôn, viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh, mất màu răng/lưỡi, thay đổi vị giác); Phản ứng quá mẫn (ban đỏ, phản vệ); Tác dụng khác (nhiễm Candida, thiếu máu)
• Thần kinh trung ương (rối loạn tâm thần, lú lẫn; imipenem/cilastatin: Co giật & động kinh đã được báo cáo, đặc biệt ở bệnh nhân có tiền sử tổn thương thần kinh trung ương và/hoặc rối loạn chức năng thận); Hiếm gặp phản ứng ngoài da nặng (viêm da tróc vảy, hội chứng Stevens-Johnson); Hiếm gặp phản ứng trên gan (tăng AST, ALT, alkaline phosphatase)

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân đã biết quá mẫn với penicillin, cephalosporin hoặc các beta-lactam khác, bệnh nhân suy thận
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân rối loạn thần kinh trung ương (như động kinh)

• Tiêu hóa (tiêu chảy, buồn nôn); Tác dụng khác (đau đầu, viêm tĩnh mạch/phản ứng tại vị trí truyền)

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân có nguy cơ co giật & rối loạn thần kinh trung ương, suy gan, tiêu chảy liên quan đến C. difficile, có tiền sử phản ứng phản vệ với carbapenem, penicillin hoặc beta-lactam
• Theo dõi chức năng gan trong khi điều trị

• Quá mẫn (ban đỏ, mày đay, ngứa, phản vệ); Tiêu hóa (tiêu chảy, buồn nôn/nôn, viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Tác dụng khác (nhiễm Candida)
• Hiếm gặp tác dụng trên huyết học; đã xảy ra tác dụng trên thận & gan

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân đã biết quá mẫn với penicillin, cephalosporin hoặc các beta-lactam khác & ở bệnh nhân suy thận

• Gan (xét nghiệm chức năng gan bất thường, chức năng gan bất thường, tăng transaminase, tăng AST/ALT); Tiêu hóa (tiêu chảy, táo bón); Huyết học (giảm tiểu cầu, thiếu máu); Tác dụng khác (hạ K huyết, loạn nhịp, tổn thương thận cấp)

Hướng dẫn đặc biệt

• Dùng thận trọng ở bệnh nhân đã biết có quá mẫn với beta-lactam, suy thận, có nguy cơ tiêu chảy liên quan đến C. difficile

• Quá mẫn (ban đỏ, mày đay, ngứa, phản vệ); Tiêu hóa (tiêu chảy, buồn nôn/nôn, hiếm khi viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Tác dụng khác (nhiễm Candida)
• Hiếm gặp phản ứng trên huyết học; đã xảy ra phản ứng trên thận & gan; liều cao có thể liên quan đến tác dụng trên thần kinh trung ương (bệnh não, co giật)

• Tránh dùng ở bệnh nhân dị ứng với penicillin
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân suy thận

• Quá mẫn (ban đỏ, mày đay, ngứa, phản vệ); Tiêu hóa (tiêu chảy, buồn nôn/nôn, hiếm khi viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Tác dụng khác (nhiễm Candida)
• Hiếm gặp phản ứng trên huyết học; đã xảy ra phản ứng trên thận & gan; liều cao có thể liên quan đến tác dụng trên thần kinh trung ương (bệnh não, co giật)

Hướng dẫn đặc biệt

• Tránh dùng ở bệnh nhân dị ứng với penicillin
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân suy thận

• Tiêu hóa (buồn nôn/nôn, tiêu chảy, đau bụng, khó tiêu, hiếm khi viêm đại tràng/tiêu chảy liên quan đến kháng sinh); Thần kinh trung ương (đau đầu, choáng váng, rối loạn giấc ngủ, bồn chồn, ngầy ngật); Ngoài da (ban đỏ, ngứa, nhạy cảm với ánh sáng); Quá mẫn (ban đỏ, hội chứng Stevens-Johnson); hiếm gặp phản ứng trên huyết học, gan & thận
• Một vài quinolone có khả năng kéo dài khoảng QT

• Dùng ít nhất 2 giờ trước hoặc 3 giờ sau khi dùng thuốc kháng acid chứa Al hoặc Mg, thực phẩm chức năng chứa Zn hoặc Fe hoặc chế phẩm có chất đệm didanosine
• Tránh tiếp xúc với ánh sáng mặt trời mạnh hoặc giường nhuộm da
• Dùng thận trọng ở bệnh nhân bị động kinh hoặc có tiền sử rối loạn thần kinh trung ương, ở bệnh nhân suy chức năng thận hoặc gan, và người thiếu G6PD